;


Sūkta 2.1 

tvámagne dyúbʰistvámāśuśukṣáṇistvámadbʰyástvámáśmanaspári |
tváṃ vánebʰyastvámóṣadʰībʰyastváṃ nṛṇā́ṃ nṛpate jāyase śúciḥ || 1||











távāgne hotráṃ táva potrámṛtvíyaṃ táva neṣṭráṃ tvámagnídṛtāyatáḥ |
táva praśāstráṃ tvámadʰvarīyasi brahmā́ cā́si gṛhápatiśca no dáme || 2||











tvámagna índro vṛṣabʰáḥ satā́masi tváṃ víṣṇururugāyó namasyàḥ |
tváṃ brahmā́ rayivídbrahmaṇaspate tváṃ vidʰartaḥ sacase púraṃdʰyā || 3||











tvámagne rā́jā váruṇo dʰṛtávratastváṃ mitró bʰavasi dasmá ī́ḍyaḥ |
tvámaryamā́ sátpatiryásya sambʰújaṃ tvámáṃśo vidátʰe deva bʰājayúḥ || 4||











tvámagne tváṣṭā vidʰaté suvī́ryaṃ táva gnā́vo mitramahaḥ sajātyàm |
tvámāśuhémā rariṣe sváśvyaṃ tváṃ narā́ṃ śárdʰo asi purūvásuḥ || 5||











tvámagne rudró ásuro mahó divástváṃ śárdʰo mā́rutaṃ pṛkṣá īśiṣe |
tváṃ vā́tairaruṇaíryāsi śaṃgayástváṃ pūṣā́ vidʰatáḥ pāsi nú tmánā || 6||











tvámagne draviṇodā́ araṃkṛ́te tváṃ deváḥ savitā́ ratnadʰā́ asi |
tváṃ bʰágo nṛpate vásva īśiṣe tváṃ pāyúrdáme yásté'vidʰat || 7||











tvā́magne dáma ā́ viśpátiṃ víśastvā́ṃ rā́jānaṃ suvidátramṛñjate |
tváṃ víśvāni svanīka patyase tváṃ sahásrāṇi śatā́ dáśa práti || 8||











tvā́magne pitáramiṣṭíbʰirnárastvā́ṃ bʰrātrā́ya śámyā tanūrúcam |
tváṃ putró bʰavasi yásté'vidʰattváṃ sákʰā suśévaḥ pāsyādʰṛ́ṣaḥ || 9||











tvámagna ṛbʰúrāké namasyàstváṃ vā́jasya kṣumáto rāyá īśiṣe |
tváṃ ví bʰāsyánu dakṣi dāváne tváṃ viśíkṣurasi yajñámātániḥ || 10||











tvámagne áditirdeva dāśúṣe tváṃ hótrā bʰā́ratī vardʰase girā́ |
tvámíḷā śatáhimāsi dákṣase tváṃ vṛtrahā́ vasupate sárasvatī || 11||











tvámagne súbʰṛta uttamáṃ váyastáva spārhé várṇa ā́ saṃdṛ́śi śríyaḥ |
tváṃ vā́jaḥ pratáraṇo bṛhánnasi tváṃ rayírbahuló viśvátaspṛtʰúḥ || 12||











tvā́magna ādityā́sa āsyàṃ tvāṃ jihvā́ṃ śúcayaścakrire kave |
tvā́ṃ rātiṣā́co adʰvaréṣu saścire tvé devā́ havíradantyā́hutam || 13||











tvé agne víśve amṛ́tāso adrúha āsā́ devā́ havíradantyā́hutam |
tváyā mártāsaḥ svadanta āsutíṃ tváṃ gárbʰo vīrúdʰāṃ jajñiṣe śúciḥ || 14||











tváṃ tā́nsáṃ ca práti cāsi majmánā́gne sujāta prá ca deva ricyase |
pṛkṣó yádátra mahinā́ ví te bʰúvadánu dyā́vāpṛtʰivī́ ródasī ubʰé || 15||











yé stotṛ́bʰyo góagrāmáśvapeśasamágne rātímupasṛjánti sūráyaḥ |
asmā́ñca tā́m̐śca prá hí néṣi vásya ā́ bṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 16||












Sūkta 2.2 

yajñéna vardʰata jātávedasamagníṃ yajadʰvaṃ havíṣā tánā girā́ |
samidʰānáṃ suprayásaṃ svàrṇaraṃ dyukṣáṃ hótāraṃ vṛjáneṣu dʰūrṣádam || 1||











abʰí tvā náktīruṣáso vavāśiré'gne vatsáṃ ná svásareṣu dʰenávaḥ |
divá ivédaratírmā́nuṣā yugā́ kṣápo bʰāsi puruvāra saṃyátaḥ || 2||











táṃ devā́ budʰné rájasaḥ sudáṃsasaṃ diváspṛtʰivyóraratíṃ nyerire |
rátʰamiva védyaṃ śukráśociṣamagníṃ mitráṃ ná kṣitíṣu praśáṃsyam || 3||











támukṣámāṇaṃ rájasi svá ā́ dáme candrámiva surúcaṃ hvārá ā́ dadʰuḥ |
pṛ́śnyāḥ pataráṃ citáyantamakṣábʰiḥ pātʰó ná pāyúṃ jánasī ubʰé ánu || 4||











sá hótā víśvaṃ pári bʰūtvadʰvaráṃ támu havyaírmánuṣa ṛñjate girā́ |
hiriśipró vṛdʰasānā́su járbʰuraddyaúrná stṛ́bʰiścitayadródasī ánu || 5||











sá no revátsamidʰānáḥ svastáye saṃdadasvā́nrayímasmā́su dīdihi |
ā́ naḥ kṛṇuṣva suvitā́ya ródasī ágne havyā́ mánuṣo deva vītáye || 6||











dā́ no agne bṛható dā́ḥ sahasríṇo duró ná vā́jaṃ śrútyā ápā vṛdʰi |
prā́cī dyā́vāpṛtʰivī́ bráhmaṇā kṛdʰi svàrṇá śukrámuṣáso ví didyutaḥ || 7||











sá idʰāná uṣáso rā́myā ánu svàrṇá dīdedaruṣéṇa bʰānúnā |
hótrābʰiragnírmánuṣaḥ svadʰvaró rā́jā viśā́mátitʰiścā́rurāyáve || 8||











evā́ no agne amṛ́teṣu pūrvya dʰī́ṣpīpāya bṛháddiveṣu mā́nuṣā |
dúhānā dʰenúrvṛjáneṣu kāráve tmánā śatínaṃ pururū́pamiṣáṇi || 9||











vayámagne árvatā vā suvī́ryaṃ bráhmaṇā vā citayemā jánām̐ áti |
asmā́kaṃ dyumnámádʰi páñca kṛṣṭíṣūccā́ svàrṇá śuśucīta duṣṭáram || 10||











sá no bodʰi sahasya praśáṃsyo yásminsujātā́ iṣáyanta sūráyaḥ |
yámagne yajñámupayánti vājíno nítye toké dīdivā́ṃsaṃ své dáme || 11||











ubʰáyāso jātavedaḥ syāma te stotā́ro agne sūráyaśca śármaṇi |
vásvo rāyáḥ puruścandrásya bʰū́yasaḥ prajā́vataḥ svapatyásya śagdʰi naḥ || 12||











yé stotṛ́bʰyo góagrāmáśvapeśasamágne rātímupasṛjánti sūráyaḥ |
asmā́ñca tā́m̐śca prá hí néṣi vásya ā́ bṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 13||












Sūkta 2.3 

sámiddʰo agnírníhitaḥ pṛtʰivyā́ṃ pratyáṅvíśvāni bʰúvanānyastʰāt |
hótā pāvakáḥ pradívaḥ sumedʰā́ devó devā́nyajatvagnírárhan || 1||











nárāśáṃsaḥ práti dʰā́mānyañjántisró dívaḥ práti mahnā́ svarcíḥ |
gʰṛtaprúṣā mánasā havyámundánmūrdʰányajñásya sámanaktu devā́n || 2||











īḷitó agne mánasā no árhandevā́nyakṣi mā́nuṣātpū́rvo adyá |
sá ā́ vaha marútāṃ śárdʰo ácyutamíndraṃ naro barhiṣádaṃ yajadʰvam || 3||











déva barhirvárdʰamānaṃ suvī́raṃ stīrṇáṃ rāyé subʰáraṃ védyasyā́m |
gʰṛténāktáṃ vasavaḥ sīdatedáṃ víśve devā ādityā yajñíyāsaḥ || 4||











ví śrayantāmurviyā́ hūyámānā dvā́ro devī́ḥ suprāyaṇā́ námobʰiḥ |
vyácasvatīrví pratʰantāmajuryā́ várṇaṃ punānā́ yaśásaṃ suvī́ram || 5||











sādʰvápāṃsi sanátā na ukṣité uṣā́sānáktā vayyèva raṇvité |
tántuṃ tatáṃ saṃváyantī samīcī́ yajñásya péśaḥ sudúgʰe páyasvatī || 6||











daívyā hótārā pratʰamā́ vidúṣṭara ṛjú yakṣataḥ sámṛcā́ vapúṣṭarā |
devā́nyájantāvṛtutʰā́ sámañjato nā́bʰā pṛtʰivyā́ ádʰi sā́nuṣu triṣú || 7||











sárasvatī sādʰáyantī dʰíyaṃ na íḷā devī́ bʰā́ratī viśvátūrtiḥ |
tisró devī́ḥ svadʰáyā barhírédámácʰidraṃ pāntu śaraṇáṃ niṣádya || 8||











piśáṅgarūpaḥ subʰáro vayodʰā́ḥ śruṣṭī́ vīró jāyate devákāmaḥ |
prajā́ṃ tváṣṭā ví ṣyatu nā́bʰimasmé átʰā devā́nāmápyetu pā́tʰaḥ || 9||











vánaspátiravasṛjánnúpa stʰādagnírhavíḥ sūdayāti prá dʰībʰíḥ |
trídʰā sámaktaṃ nayatu prajānándevébʰyo daívyaḥ śamitópa havyám || 10||











gʰṛtáṃ mimikṣe gʰṛtámasya yónirgʰṛté śritó gʰṛtámvasya dʰā́ma |
anuṣvadʰámā́ vaha mādáyasva svā́hākṛtaṃ vṛṣabʰa vakṣi havyám || 11||












Sūkta 2.4 

huvé vaḥ sudyótmānaṃ suvṛktíṃ viśā́magnímátitʰiṃ suprayásam |
mitrá iva yó didʰiṣā́yyo bʰū́ddevá ā́deve jáne jātávedāḥ || 1||











imáṃ vidʰánto apā́ṃ sadʰástʰe dvitā́dadʰurbʰṛ́gavo vikṣvā̀yóḥ |
eṣá víśvānyabʰyàstu bʰū́mā devā́nāmagníraratírjīrā́śvaḥ || 2||











agníṃ devā́so mā́nuṣīṣu vikṣú priyáṃ dʰuḥ kṣeṣyánto ná mitrám |
sá dīdayaduśatī́rū́rmyā ā́ dakṣā́yyo yó dā́svate dáma ā́ || 3||











asyá raṇvā́ svásyeva puṣṭíḥ sáṃdṛṣṭirasya hiyānásya dákṣoḥ |
ví yó bʰáribʰradóṣadʰīṣu jihvā́mátyo ná rátʰyo dodʰavīti vā́rān || 4||











ā́ yánme ábʰvaṃ vanádaḥ pánantośígbʰyo nā́mimīta várṇam |
sá citréṇa cikite ráṃsu bʰāsā́ jujurvā́m̐ yó múhurā́ yúvā bʰū́t || 5||











ā́ yó vánā tātṛṣāṇó ná bʰā́ti vā́rṇá patʰā́ rátʰyeva svānīt |
kṛṣṇā́dʰvā tápū raṇváściketa dyaúriva smáyamāno nábʰobʰiḥ || 6||











sá yó vyástʰādabʰí dákṣadurvī́ṃ paśúrnaíti svayúrágopāḥ |
agníḥ śocíṣmām̐ atasā́nyuṣṇánkṛṣṇávyatʰirasvadayanná bʰū́ma || 7||











nū́ te pū́rvasyā́vaso ádʰītau tṛtī́ye vidátʰe mánma śaṃsi |
asmé agne saṃyádvīraṃ bṛhántaṃ kṣumántaṃ vā́jaṃ svapatyáṃ rayíṃ dāḥ || 8||











tváyā yátʰā gṛtsamadā́so agne gúhā vanvánta úparām̐ abʰí ṣyúḥ |
suvī́rāso abʰimātiṣā́haḥ smátsūríbʰyo gṛṇaté tádváyo dʰāḥ || 9||












Sūkta 2.5 

hótājaniṣṭa cétanaḥ pitā́ pitṛ́bʰya ūtáye |
prayákṣañjényaṃ vásu śakéma vājíno yámam || 1||











ā́ yásminsaptá raśmáyastatā́ yajñásya netári |
manuṣváddaívyamaṣṭamáṃ pótā víśvaṃ tádinvati || 2||











dadʰanvé vā yádīmánu vócadbráhmāṇi véru tát |
pári víśvāni kā́vyā nemíścakrámivābʰavat || 3||











sākáṃ hí śúcinā śúciḥ praśāstā́ krátunā́jani |
vidvā́m̐ asya vratā́ dʰruvā́ vayā́ ivā́nu rohate || 4||











tā́ asya várṇamāyúvo néṣṭuḥ sacanta dʰenávaḥ |
kuvíttisṛ́bʰya ā́ váraṃ svásāro yā́ idáṃ yayúḥ || 5||











yádī mātúrúpa svásā gʰṛtáṃ bʰárantyástʰita |
tā́sāmadʰvaryúrā́gatau yávo vṛṣṭī́va modate || 6||











sváḥ svā́ya dʰā́yase kṛṇutā́mṛtvígṛtvíjam |
stómaṃ yajñáṃ cā́dáraṃ vanémā rarimā́ vayám || 7||











yátʰā vidvā́m̐ áraṃ káradvíśvebʰyo yajatébʰyaḥ |
ayámagne tvé ápi yáṃ yajñáṃ cakṛmā́ vayám || 8||












Sūkta 2.6 

imā́ṃ me agne samídʰamimā́mupasádaṃ vaneḥ |
imā́ u ṣú śrudʰī gíraḥ || 1||











ayā́ te agne vidʰemórjo napādáśvamiṣṭe |
enā́ sūkténa sujāta || 2||











táṃ tvā gīrbʰírgírvaṇasaṃ draviṇasyúṃ draviṇodaḥ |
saparyéma saparyávaḥ || 3||











sá bodʰi sūrírmagʰávā vásupate vásudāvan |
yuyodʰyàsmáddvéṣāṃsi || 4||











sá no vṛṣṭíṃ diváspári sá no vā́jamanarvā́ṇam |
sá naḥ sahasríṇīríṣaḥ || 5||











ī́ḷānāyāvasyáve yáviṣṭʰa dūta no girā́ |
yájiṣṭʰa hotarā́ gahi || 6||











antárhyagna ī́yase vidvā́ñjánmobʰáyā kave |
dūtó jányeva mítryaḥ || 7||











sá vidvā́m̐ ā́ ca piprayo yákṣi cikitva ānuṣák |
ā́ cāsmínsatsi barhíṣi || 8||












Sūkta 2.7 

śréṣṭʰaṃ yaviṣṭʰa bʰāratā́gne dyumántamā́ bʰara |
váso puruspṛ́haṃ rayím || 1||











mā́ no árātirīśata devásya mártyasya ca |
párṣi tásyā utá dviṣáḥ || 2||











víśvā utá tváyā vayáṃ dʰā́rā udanyā̀ iva |
áti gāhemahi dvíṣaḥ || 3||











śúciḥ pāvaka vándyó'gne bṛhádví rocase |
tváṃ gʰṛtébʰirā́hutaḥ || 4||











tváṃ no asi bʰāratā́gne vaśā́bʰirukṣábʰiḥ |
aṣṭā́padībʰirā́hutaḥ || 5||











drvànnaḥ sarpírāsutiḥ pratnó hótā váreṇyaḥ |
sáhasasputró ádbʰutaḥ || 6||












Sūkta 2.8 

vājayánniva nū́ rátʰānyógām̐ agnérúpa stuhi |
yaśástamasya mīḷhúṣaḥ || 1||











yáḥ sunītʰó dadāśúṣe'juryó jaráyannarím |
cā́rupratīka ā́hutaḥ || 2||











yá u śriyā́ dámeṣvā́ doṣóṣási praśasyáte |
yásya vratáṃ ná mī́yate || 3||











ā́ yáḥ svàrṇá bʰānúnā citró vibʰā́tyarcíṣā |
añjānó ajárairabʰí || 4||











átrimánu svarā́jyamagnímuktʰā́ni vāvṛdʰuḥ |
víśvā ádʰi śríyo dadʰe || 5||











agnéríndrasya sómasya devā́nāmūtíbʰirvayám |
áriṣyantaḥ sacemahyabʰí ṣyāma pṛtanyatáḥ || 6||












Sūkta 2.9 

ní hótā hotṛṣádane vídānastveṣó dīdivā́m̐ asadatsudákṣaḥ |
ádabdʰavratapramatirvásiṣṭʰaḥ sahasrambʰaráḥ śúcijihvo agníḥ || 1||











tváṃ dūtástvámu naḥ paraspā́stváṃ vásya ā́ vṛṣabʰa praṇetā́ |
ágne tokásya nastáne tanū́nāmáprayucʰandī́dyadbodʰi gopā́ḥ || 2||











vidʰéma te paramé jánmannagne vidʰéma stómairávare sadʰástʰe |
yásmādyónerudā́ritʰā yáje táṃ prá tvé havī́ṃṣi juhure sámiddʰe || 3||











ágne yájasva havíṣā yájīyāñcʰruṣṭī́ deṣṇámabʰí gṛṇīhi rā́dʰaḥ |
tváṃ hyási rayipátī rayīṇā́ṃ tváṃ śukrásya vácaso manótā || 4||











ubʰáyaṃ te ná kṣīyate vasavyàṃ divédive jā́yamānasya dasma |
kṛdʰí kṣumántaṃ jaritā́ramagne kṛdʰí pátiṃ svapatyásya rāyáḥ || 5||











saínā́nīkena suvidátro asmé yáṣṭā devā́m̐ ā́yajiṣṭʰaḥ svastí |
ádabdʰo gopā́ utá naḥ paraspā́ ágne dyumádutá reváddidīhi || 6||












Sūkta 2.10 

johū́tro agníḥ pratʰamáḥ pitéveḷáspadé mánuṣā yátsámiddʰaḥ |
śríyaṃ vásāno amṛ́to vícetā marmṛjényaḥ śravasyàḥ sá vājī́ || 1||











śrūyā́ agníścitrábʰānurhávaṃ me víśvābʰirgīrbʰíramṛ́to vícetāḥ |
śyāvā́ rátʰaṃ vahato róhitā votā́ruṣā́ha cakre víbʰṛtraḥ || 2||











uttānā́yāmajanayansúṣūtaṃ bʰúvadagníḥ purupéśāsu gárbʰaḥ |
śíriṇāyāṃ cidaktúnā máhobʰiráparīvṛto vasati prácetāḥ || 3||











jígʰarmyagníṃ havíṣā gʰṛténa pratikṣiyántaṃ bʰúvanāni víśvā |
pṛtʰúṃ tiraścā́ váyasā bṛhántaṃ vyáciṣṭʰamánnai rabʰasáṃ dṛ́śānam || 4||











ā́ viśvátaḥ pratyáñcaṃ jigʰarmyarakṣásā mánasā tájjuṣeta |
máryaśrī spṛhayádvarṇo agnírnā́bʰimṛ́śe tanvā̀ járbʰurāṇaḥ || 5||











jñeyā́ bʰāgáṃ sahasānó váreṇa tvā́dūtāso manuvádvadema |
ánūnamagníṃ juhvā̀ vacasyā́ madʰupṛ́caṃ dʰanasā́ johavīmi || 6||












Sūkta 2.11 

śrudʰī́ hávamindra mā́ riṣaṇyaḥ syā́ma te dāváne vásūnām |
imā́ hí tvā́mū́rjo vardʰáyanti vasūyávaḥ síndʰavo ná kṣárantaḥ || 1||











sṛjó mahī́rindra yā́ ápinvaḥ páriṣṭʰitā áhinā śūra pūrvī́ḥ |
ámartyaṃ ciddāsáṃ mányamānamávābʰinaduktʰaírvāvṛdʰānáḥ || 2||











uktʰéṣvínnú śūra yéṣu cākánstómeṣvindra rudríyeṣu ca |
túbʰyédetā́ yā́su mandasānáḥ prá vāyáve sisrate ná śubʰrā́ḥ || 3||











śubʰráṃ nú te śúṣmaṃ vardʰáyantaḥ śubʰráṃ vájraṃ bāhvórdádʰānāḥ |
śubʰrástvámindra vāvṛdʰānó asmé dā́sīrvíśaḥ sū́ryeṇa sahyāḥ || 4||











gúhā hitáṃ gúhyaṃ gūḷhámapsvápīvṛtaṃ māyínaṃ kṣiyántam |
utó apó dyā́ṃ tastabʰvā́ṃsamáhannáhiṃ śūra vīryèṇa || 5||











stávā nú ta indra pūrvyā́ mahā́nyutá stavāma nū́tanā kṛtā́ni |
stávā vájraṃ bāhvóruśántaṃ stávā hárī sū́ryasya ketū́ || 6||











hárī nú ta indra vājáyantā gʰṛtaścútaṃ svārámasvārṣṭām |
ví samanā́ bʰū́mirapratʰiṣṭā́raṃsta párvataścitsariṣyán || 7||











ní párvataḥ sādyáprayucʰansáṃ mātṛ́bʰirvāvaśānó akrān |
dūré pāré vā́ṇīṃ vardʰáyanta índreṣitāṃ dʰamániṃ papratʰanní || 8||











índro mahā́ṃ síndʰumāśáyānaṃ māyāvínaṃ vṛtrámaspʰuranníḥ |
árejetāṃ ródasī bʰiyāné kánikradato vṛ́ṣṇo asya vájrāt || 9||











ároravīdvṛ́ṣṇo asya vájró'mānuṣaṃ yánmā́nuṣo nijū́rvāt |
ní māyíno dānavásya māyā́ ápādayatpapivā́nsutásya || 10||











píbāpibédindra śūra sómaṃ mándantu tvā mandínaḥ sutā́saḥ |
pṛṇántaste kukṣī́ vardʰayantvittʰā́ sutáḥ paurá índramāva || 11||











tvé indrā́pyabʰūma víprā dʰíyaṃ vanema ṛtayā́ sápantaḥ |
avasyávo dʰīmahi práśastiṃ sadyáste rāyó dāváne syāma || 12||











syā́ma té ta indra yé ta ūtī́ avasyáva ū́rjaṃ vardʰáyantaḥ |
śuṣmíntamaṃ yáṃ cākánāma devāsmé rayíṃ rāsi vīrávantam || 13||











rā́si kṣáyaṃ rā́si mitrámasmé rā́si śárdʰa indra mā́rutaṃ naḥ |
sajóṣaso yé ca mandasānā́ḥ prá vāyávaḥ pāntyágraṇītim || 14||











vyántvínnú yéṣu mandasānástṛpátsómaṃ pāhi drahyádindra |
asmā́nsú pṛtsvā́ tarutrā́vardʰayo dyā́ṃ bṛhádbʰirarkaíḥ || 15||











bṛhánta ínnú yé te tarutroktʰébʰirvā sumnámāvívāsān |
stṛṇānā́so barhíḥ pastyā̀vattvótā ídindra vā́jamagman || 16||











ugréṣvínnú śūra mandasānástríkadrukeṣu pāhi sómamindra |
pradódʰuvacʰmáśruṣu prīṇānó yāhí háribʰyāṃ sutásya pītím || 17||











dʰiṣvā́ śávaḥ śūra yéna vṛtrámavā́bʰinaddā́numaurṇavābʰám |
ápāvṛṇorjyótirā́ryāya ní savyatáḥ sādi dásyurindra || 18||











sánema yé ta ūtíbʰistáranto víśvā spṛ́dʰa ā́ryeṇa dásyūn |
asmábʰyaṃ táttvāṣṭráṃ viśvárūpamárandʰayaḥ sākʰyásya tritā́ya || 19||











asyá suvānásya mandínastritásya nyárbudaṃ vāvṛdʰānó astaḥ |
ávartayatsū́ryo ná cakráṃ bʰinádvalámíndro áṅgirasvān || 20||











nūnáṃ sā́ te práti váraṃ jaritré duhīyádindra dákṣiṇā magʰónī |
śíkṣā stotṛ́bʰyo mā́ti dʰagbʰágo no bṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 21||












Sūkta 2.12 

yó jātá evá pratʰamó mánasvāndevó devā́nkrátunā paryábʰūṣat |
yásya śúṣmādródasī ábʰyasetāṃ nṛmṇásya mahnā́ sá janāsa índraḥ || 1||











yáḥ pṛtʰivī́ṃ vyátʰamānāmádṛṃhadyáḥ párvatānprákupitām̐ áramṇāt |
yó antárikṣaṃ vimamé várīyo yó dyā́mástabʰnātsá janāsa índraḥ || 2||











yó hatvā́himáriṇātsaptá síndʰūnyó gā́ udā́jadapadʰā́ valásya |
yó áśmanorantáragníṃ jajā́na saṃvṛ́ksamátsu sá janāsa índraḥ || 3||











yénemā́ víśvā cyávanā kṛtā́ni yó dā́saṃ várṇamádʰaraṃ gúhā́kaḥ |
śvagʰnī́va yó jigīvā́m̐ lakṣámā́dadaryáḥ puṣṭā́ni sá janāsa índraḥ || 4||











yáṃ smā pṛcʰánti kúha séti gʰorámutémāhurnaíṣó astī́tyenam |
só aryáḥ puṣṭī́rvíja ivā́ mināti śrádasmai dʰatta sá janāsa índraḥ || 5||











yó radʰrásya coditā́ yáḥ kṛśásya yó brahmáṇo nā́dʰamānasya kīréḥ |
yuktágrāvṇo yó'vitā́ suśipráḥ sutásomasya sá janāsa índraḥ || 6||











yásyā́śvāsaḥ pradíśi yásya gā́vo yásya grā́mā yásya víśve rátʰāsaḥ |
yáḥ sū́ryaṃ yá uṣásaṃ jajā́na yó apā́ṃ netā́ sá janāsa índraḥ || 7||











yáṃ krándasī saṃyatī́ vihváyete páré'vara ubʰáyā amítrāḥ |
samānáṃ cidrátʰamātastʰivā́ṃsā nā́nā havete sá janāsa índraḥ || 8||











yásmānná ṛté vijáyante jánāso yáṃ yúdʰyamānā ávase hávante |
yó víśvasya pratimā́naṃ babʰū́va yó acyutacyútsá janāsa índraḥ || 9||











yáḥ śáśvato máhyéno dádʰānānámanyamānāñcʰárvā jagʰā́na |
yáḥ śárdʰate nā́nudádāti śṛdʰyā́ṃ yó dásyorhantā́ sá janāsa índraḥ || 10||











yáḥ śámbaraṃ párvateṣu kṣiyántaṃ catvāriṃśyā́ṃ śarádyanvávindat |
ojāyámānaṃ yó áhiṃ jagʰā́na dā́nuṃ śáyānaṃ sá janāsa índraḥ || 11||











yáḥ saptáraśmirvṛṣabʰástúviṣmānavā́sṛjatsártave saptá síndʰūn |
yó rauhiṇámáspʰuradvájrabāhurdyā́māróhantaṃ sá janāsa índraḥ || 12||











dyā́vā cidasmai pṛtʰivī́ namete śúṣmāccidasya párvatā bʰayante |
yáḥ somapā́ nicitó vájrabāhuryó vájrahastaḥ sá janāsa índraḥ || 13||











yáḥ sunvántamávati yáḥ pácantaṃ yáḥ śáṃsantaṃ yáḥ śaśamānámūtī́ |
yásya bráhma várdʰanaṃ yásya sómo yásyedáṃ rā́dʰaḥ sá janāsa índraḥ || 14||











yáḥ sunvaté pácate dudʰrá ā́ cidvā́jaṃ dárdarṣi sá kílāsi satyáḥ |
vayáṃ ta indra viśváha priyā́saḥ suvī́rāso vidátʰamā́ vadema || 15||












Sūkta 2.13 

ṛtúrjánitrī tásyā apáspári makṣū́ jātá ā́viśadyā́su várdʰate |
tádāhanā́ abʰavatpipyúṣī páyo'ṃśóḥ pīyū́ṣaṃ pratʰamáṃ táduktʰyàm || 1||











sadʰrī́mā́ yanti pári bíbʰratīḥ páyo viśvápsnyāya prá bʰaranta bʰójanam |
samānó ádʰvā pravátāmanuṣyáde yástā́kṛṇoḥ pratʰamáṃ sā́syuktʰyàḥ || 2||











ánvéko vadati yáddádāti tádrūpā́ minántádapā éka īyate |
víśvā ékasya vinúdastitikṣate yástā́kṛṇoḥ pratʰamáṃ sā́syuktʰyàḥ || 3||











prajā́bʰyaḥ puṣṭíṃ vibʰájanta āsate rayímiva pṛṣṭʰáṃ prabʰávantamāyaté |
ásinvandáṃṣṭraiḥ pitúratti bʰójanaṃ yástā́kṛṇoḥ pratʰamáṃ sā́syuktʰyàḥ || 4||











ádʰākṛṇoḥ pṛtʰivī́ṃ saṃdṛ́śe divé yó dʰautīnā́mahihannā́riṇakpatʰáḥ |
táṃ tvā stómebʰirudábʰirná vājínaṃ deváṃ devā́ ajanansā́syuktʰyàḥ || 5||











yó bʰójanaṃ ca dáyase ca várdʰanamārdrā́dā́ śúṣkaṃ mádʰumaddudóhitʰa |
sá śevadʰíṃ ní dadʰiṣe vivásvati víśvasyaíka īśiṣe sā́syuktʰyàḥ || 6||











yáḥ puṣpíṇīśca prasvàśca dʰármaṇā́dʰi dā́ne vyàvánīrádʰārayaḥ |
yáścā́samā ájano didyúto divá urúrūrvā́m̐ abʰítaḥ sā́syuktʰyàḥ || 7||











yó nārmaráṃ sahávasuṃ níhantave pṛkṣā́ya ca dāsáveśāya cā́vahaḥ |
ūrjáyantyā ápariviṣṭamāsyàmutaívā́dyá purukṛtsā́syuktʰyàḥ || 8||











śatáṃ vā yásya dáśa sākámā́dya ékasya śruṣṭaú yáddʰa codámā́vitʰa |
arajjaú dásyūnsámunabdabʰī́taye suprāvyò abʰavaḥ sā́syuktʰyàḥ || 9||











víśvédánu rodʰanā́ asya paúṃsyaṃ dadúrasmai dadʰiré kṛtnáve dʰánam |
ṣáḷastabʰnā viṣṭíraḥ páñca saṃdṛ́śaḥ pári paró abʰavaḥ sā́syuktʰyàḥ || 10||











supravācanáṃ táva vīra vīryàṃ yadekena krátunā vindáse vásu |
jātū́ṣṭʰirasya prá váyaḥ sáhasvato yā́ cakártʰa séndra víśvāsyuktʰyàḥ || 11||











áramayaḥ sárapasastárāya káṃ turvī́taye ca vayyā̀ya ca srutím |
nīcā́ sántamúdanayaḥ parāvṛ́jaṃ prā́ndʰáṃ śroṇáṃ śraváyansā́syuktʰyàḥ || 12||











asmábʰyaṃ tádvaso dānā́ya rā́dʰaḥ sámartʰayasva bahú te vasavyàm |
índra yáccitráṃ śravasyā́ ánu dyū́nbṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 13||












Sūkta 2.14 

ádʰvaryavo bʰáraténdrāya sómamā́matrebʰiḥ siñcatā mádyamándʰaḥ |
kāmī́ hí vīráḥ sádamasya pītíṃ juhóta vṛ́ṣṇe tádídeṣá vaṣṭi || 1||











ádʰvaryavo yó apó vavrivā́ṃsaṃ vṛtráṃ jagʰā́nāśányeva vṛkṣám |
tásmā etáṃ bʰarata tadvaśā́yam̐ eṣá índro arhati pītímasya || 2||











ádʰvaryavo yó dṛ́bʰīkaṃ jagʰā́na yó gā́ udā́jadápa hí valáṃ váḥ |
tásmā etámantárikṣe ná vā́tamíndraṃ sómairórṇuta jū́rná vástraiḥ || 3||











ádʰvaryavo yá úraṇaṃ jagʰā́na náva cakʰvā́ṃsaṃ navatíṃ ca bāhū́n |
yó árbudamáva nīcā́ babādʰé támíndraṃ sómasya bʰṛtʰé hinota || 4||











ádʰvaryavo yáḥ sváśnaṃ jagʰā́na yáḥ śúṣṇamaśúṣaṃ yó vyaṃsam |
yáḥ pípruṃ námuciṃ yó rudʰikrā́ṃ tásmā índrāyā́ndʰaso juhota || 5||











ádʰvaryavo yáḥ śatáṃ śámbarasya púro bibʰédā́śmaneva pūrvī́ḥ |
yó varcínaḥ śatámíndraḥ sahásramapā́vapadbʰáratā sómamasmai || 6||











ádʰvaryavo yáḥ śatámā́ sahásraṃ bʰū́myā upástʰé'vapajjagʰanvā́n |
kútsasyāyóratitʰigvásya vīrā́nnyā́vṛṇagbʰáratā sómamasmai || 7||











ádʰvaryavo yánnaraḥ kāmáyādʰve śruṣṭī́ váhanto naśatʰā tádíndre |
gábʰastipūtaṃ bʰarata śrutā́yéndrāya sómaṃ yajyavo juhota || 8||











ádʰvaryavaḥ kártanā śruṣṭímasmai váne nípūtaṃ vána únnayadʰvam |
juṣāṇó hástyamabʰí vāvaśe va índrāya sómaṃ madiráṃ juhota || 9||











ádʰvaryavaḥ páyasódʰaryátʰā góḥ sómebʰirīṃ pṛṇatā bʰojámíndram |
védāhámasya níbʰṛtaṃ ma etáddítsantaṃ bʰū́yo yajatáściketa || 10||











ádʰvaryavo yó divyásya vásvo yáḥ pā́rtʰivasya kṣámyasya rā́jā |
támū́rdaraṃ ná pṛṇatā yávenéndraṃ sómebʰistádápo vo astu || 11||











asmábʰyaṃ tádvaso dānā́ya rā́dʰaḥ sámartʰayasva bahú te vasavyàm |
índra yáccitráṃ śravasyā́ ánu dyū́nbṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 12||












Sūkta 2.15 

prá gʰā nvàsya maható mahā́ni satyā́ satyásya káraṇāni vocam |
tríkadrukeṣvapibatsutásyāsyá máde áhimíndro jagʰāna || 1||











avaṃśé dyā́mastabʰāyadbṛhántamā́ ródasī apṛṇadantárikṣam |
sá dʰārayatpṛtʰivī́ṃ paprátʰacca sómasya tā́ máda índraścakāra || 2||











sádmeva prā́co ví mimāya mā́nairvájreṇa kʰā́nyatṛṇannadī́nām |
vṛ́tʰāsṛjatpatʰíbʰirdīrgʰayātʰaíḥ sómasya tā́ máda índraścakāra || 3||











sá pravoḷhṝ́nparigátyā dabʰī́tervíśvamadʰāgā́yudʰamiddʰé agnaú |
sáṃ góbʰiráśvairasṛjadrátʰebʰiḥ sómasya tā́ máda índraścakāra || 4||











sá īṃ mahī́ṃ dʰúnimétoraramṇātsó asnātṝ́napārayatsvastí |
tá utsnā́ya rayímabʰí prá tastʰuḥ sómasya tā́ máda índraścakāra || 5||











sódañcaṃ síndʰumariṇānmahitvā́ vájreṇā́na uṣásaḥ sáṃ pipeṣa |
ajaváso javínībʰirvivṛścánsómasya tā́ máda índraścakāra || 6||











sá vidvā́m̐ apagoháṃ kanī́nāmāvírbʰávannúdatiṣṭʰatparāvṛ́k |
práti śroṇá stʰādvyànágacaṣṭa sómasya tā́ máda índraścakāra || 7||











bʰinádvalámáṅgirobʰirgṛṇānó ví párvatasya dṛṃhitā́nyairat |
riṇágródʰāṃsi kṛtrímāṇyeṣāṃ sómasya tā́ máda índraścakāra || 8||











svápnenābʰyúpyā cúmuriṃ dʰúniṃ ca jagʰántʰa dásyuṃ prá dabʰī́timāvaḥ |
rambʰī́ cidátra vivide híraṇyaṃ sómasya tā́ máda índraścakāra || 9||











nūnáṃ sā́ te práti váraṃ jaritré duhīyádindra dákṣiṇā magʰónī |
śíkṣā stotṛ́bʰyo mā́ti dʰagbʰágo no bṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 10||












Sūkta 2.16 

prá vaḥ satā́ṃ jyéṣṭʰatamāya suṣṭutímagnā́viva samidʰāné havírbʰare |
índramajuryáṃ jaráyantamukṣitáṃ sanā́dyúvānamávase havāmahe || 1||











yásmādíndrādbṛhatáḥ kíṃ canémṛté víśvānyasminsámbʰṛtā́dʰi vīryā̀ |
jaṭʰáre sómaṃ tanvī̀ sáho máho háste vájraṃ bʰárati śīrṣáṇi krátum || 2||











ná kṣoṇī́bʰyāṃ paribʰvè ta indriyáṃ ná samudraíḥ párvatairindra te rátʰaḥ |
ná te vájramánvaśnoti káścaná yádāśúbʰiḥ pátasi yójanā purú || 3||











víśve hyàsmai yajatā́ya dʰṛṣṇáve krátuṃ bʰáranti vṛṣabʰā́ya sáścate |
vṛ́ṣā yajasva havíṣā vidúṣṭaraḥ píbendra sómaṃ vṛṣabʰéṇa bʰānúnā || 4||











vṛ́ṣṇaḥ kóśaḥ pavate mádʰva ūrmírvṛṣabʰā́nnāya vṛṣabʰā́ya pā́tave |
vṛ́ṣaṇādʰvaryū́ vṛṣabʰā́so ádrayo vṛ́ṣaṇaṃ sómaṃ vṛṣabʰā́ya suṣvati || 5||











vṛ́ṣā te vájra utá te vṛ́ṣā rátʰo vṛ́ṣaṇā hárī vṛṣabʰā́ṇyā́yudʰā |
vṛ́ṣṇo mádasya vṛṣabʰa tvámīśiṣa índra sómasya vṛṣabʰásya tṛpṇuhi || 6||











prá te nā́vaṃ ná sámane vacasyúvaṃ bráhmaṇā yāmi sávaneṣu dā́dʰṛṣiḥ |
kuvínno asyá vácaso nibódʰiṣadíndramútsaṃ ná vásunaḥ sicāmahe || 7||











purā́ sambādʰā́dabʰyā́ vavṛtsva no dʰenúrná vatsáṃ yávasasya pipyúṣī |
sakṛ́tsú te sumatíbʰiḥ śatakrato sáṃ pátnībʰirná vṛ́ṣaṇo nasīmahi || 8||











nūnáṃ sā́ te práti váraṃ jaritré duhīyádindra dákṣiṇā magʰónī |
śíkṣā stotṛ́bʰyo mā́ti dʰagbʰágo no bṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 9||












Sūkta 2.17 

tádasmai návyamaṅgirasvádarcata śúṣmā yádasya pratnátʰodī́rate |
víśvā yádgotrā́ sáhasā párīvṛtā máde sómasya dṛṃhitā́nyaírayat || 1||











sá bʰūtu yó ha pratʰamā́ya dʰā́yasa ójo mímāno mahimā́namā́tirat |
śū́ro yó yutsú tanvàṃ parivyáta śīrṣáṇi dyā́ṃ mahinā́ prátyamuñcata || 2||











ádʰākṛṇoḥ pratʰamáṃ vīryàṃ mahádyádasyā́gre bráhmaṇā śúṣmamaírayaḥ |
ratʰeṣṭʰéna háryaśvena vícyutāḥ prá jīráyaḥ sisrate sadʰryàkpṛ́tʰak || 3||











ádʰā yó víśvā bʰúvanābʰí majmáneśānakṛ́tprávayā abʰyávardʰata |
ā́dródasī jyótiṣā váhnirā́tanotsī́vyantámāṃsi dúdʰitā sámavyayat || 4||











sá prācī́nānpárvatāndṛṃhadójasādʰarācī́namakṛṇodapā́mápaḥ |
ádʰārayatpṛtʰivī́ṃ viśvádʰāyasamástabʰnānmāyáyā dyā́mavasrásaḥ || 5||











sā́smā áraṃ bāhúbʰyāṃ yáṃ pitā́kṛṇodvíśvasmādā́ janúṣo védasaspári |
yénā pṛtʰivyā́ṃ ní kríviṃ śayádʰyai vájreṇa hatvyávṛṇaktuviṣváṇiḥ || 6||











amājū́riva pitróḥ sácā satī́ samānā́dā́ sádasastvā́miye bʰágam |
kṛdʰí praketámúpa māsyā́ bʰara daddʰí bʰāgáṃ tanvò yéna māmáhaḥ || 7||











bʰojáṃ tvā́mindra vayáṃ huvema dadíṣṭvámindrā́pāṃsi vā́jān |
aviḍḍʰī̀ndra citráyā na ūtī́ kṛdʰí vṛṣannindra vásyaso naḥ || 8||











nūnáṃ sā́ te práti váraṃ jaritré duhīyádindra dákṣiṇā magʰónī |
śíkṣā stotṛ́bʰyo mā́ti dʰagbʰágo no bṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 9||












Sūkta 2.18 

prātā́ rátʰo návo yoji sásniścáturyugastrikaśáḥ saptáraśmiḥ |
dáśāritro manuṣyàḥ svarṣā́ḥ sá iṣṭíbʰirmatíbʰī ráṃhyo bʰūt || 1||











sā́smā áraṃ pratʰamáṃ sá dvitī́yamutó tṛtī́yaṃ mánuṣaḥ sá hótā |
anyásyā gárbʰamanyá ū jananta só anyébʰiḥ sacate jényo vṛ́ṣā || 2||











hárī nú kaṃ rátʰa índrasya yojamāyaí sūkténa vácasā návena |
mó ṣú tvā́mátra bahávo hí víprā ní rīramanyájamānāso anyé || 3||











ā́ dvā́bʰyāṃ háribʰyāmindra yāhyā́ catúrbʰirā́ ṣaḍbʰírhūyámānaḥ |
ā́ṣṭābʰírdaśábʰiḥ somapéyamayáṃ sutáḥ sumakʰa mā́ mṛ́dʰaskaḥ || 4||











ā́ viṃśatyā́ triṃśátā yāhyarvā́ṅā́ catvāriṃśátā háribʰiryujānáḥ |
ā́ pañcāśátā surátʰebʰirindrā́ ṣaṣṭyā́ saptatyā́ somapéyam || 5||











ā́śītyā́ navatyā́ yāhyarvā́ṅā́ śaténa háribʰiruhyámānaḥ |
ayáṃ hí te śunáhotreṣu sóma índra tvāyā́ páriṣikto mádāya || 6||











máma bráhmendra yāhyácʰā víśvā hárī dʰurí dʰiṣvā rátʰasya |
purutrā́ hí vihávyo babʰū́tʰāsmíñcʰūra sávane mādayasva || 7||











ná ma índreṇa sakʰyáṃ ví yoṣadasmábʰyamasya dákṣiṇā duhīta |
úpa jyéṣṭʰe várūtʰe gábʰastau prāyéprāye jigīvā́ṃsaḥ syāma || 8||











nūnáṃ sā́ te práti váraṃ jaritré duhīyádindra dákṣiṇā magʰónī |
śíkṣā stotṛ́bʰyo mā́ti dʰagbʰágo no bṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 9||












Sūkta 2.19 

ápāyyasyā́ndʰaso mádāya mánīṣiṇaḥ suvānásya práyasaḥ |
yásminníndraḥ pradívi vāvṛdʰāná óko dadʰé brahmaṇyántaśca náraḥ || 1||











asyá mandānó mádʰvo vájrahastó'himíndro arṇovṛ́taṃ ví vṛścat |
prá yádváyo ná svásarāṇyácʰā práyāṃsi ca nadī́nāṃ cákramanta || 2||











sá mā́hina índro árṇo apā́ṃ praírayadahihā́cʰā samudrám |
ájanayatsū́ryaṃ vidádgā́ aktúnā́hnāṃ vayúnāni sādʰat || 3||











só apratī́ni mánave purū́ṇī́ndro dāśaddāśúṣe hánti vṛtrám |
sadyó yó nṛ́bʰyo atasā́yyo bʰū́tpaspṛdʰānébʰyaḥ sū́ryasya sātaú || 4||











sá sunvatá índraḥ sū́ryamā́ devó riṇaṅmártyāya stavā́n |
ā́ yádrayíṃ guhádavadyamasmai bʰáradáṃśaṃ naítaśo daśasyán || 5||











sá randʰayatsadívaḥ sā́ratʰaye śúṣṇamaśúṣaṃ kúyavaṃ kútsāya |
dívodāsāya navatíṃ ca návéndraḥ púro vyaìracʰámbarasya || 6||











evā́ ta indrocátʰamahema śravasyā́ ná tmánā vājáyantaḥ |
aśyā́ma tátsā́ptamāśuṣāṇā́ nanámo vádʰarádevasya pīyóḥ || 7||











evā́ te gṛtsamadā́ḥ śūra mánmāvasyávo ná vayúnāni takṣuḥ |
brahmaṇyánta indra te návīya íṣamū́rjaṃ sukṣitíṃ sumnámaśyuḥ || 8||











nūnáṃ sā́ te práti váraṃ jaritré duhīyádindra dákṣiṇā magʰónī |
śíkṣā stotṛ́bʰyo mā́ti dʰagbʰágo no bṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 9||












Sūkta 2.20 

vayáṃ te váya indra viddʰí ṣú ṇaḥ prá bʰarāmahe vājayúrná rátʰam |
vipanyávo dī́dʰyato manīṣā́ sumnámíyakṣantastvā́vato nṝ́n || 1||











tváṃ na indra tvā́bʰirūtī́ tvāyató abʰiṣṭipā́si jánān |
tváminó dāśúṣo varūtéttʰā́dʰīrabʰí yó nákṣati tvā || 2||











sá no yúvéndro johū́traḥ sákʰā śivó narā́mastu pātā́ |
yáḥ śáṃsantaṃ yáḥ śaśamānámūtī́ pácantaṃ ca stuvántaṃ ca praṇéṣat || 3||











támu stuṣa índraṃ táṃ gṛṇīṣe yásminpurā́ vāvṛdʰúḥ śāśadúśca |
sá vásvaḥ kā́maṃ pīparadiyānó brahmaṇyató nū́tanasyāyóḥ || 4||











só áṅgirasāmucátʰā jujuṣvā́nbráhmā tūtodíndro gātúmiṣṇán |
muṣṇánnuṣásaḥ sū́ryeṇa stavā́náśnasya cicʰiśnatʰatpūrvyā́ṇi || 5||











sá ha śrutá índro nā́ma devá ūrdʰvó bʰuvanmánuṣe dasmátamaḥ |
áva priyámarśasānásya sāhvā́ñcʰíro bʰaraddāsásya svadʰā́vān || 6||











sá vṛtrahéndraḥ kṛṣṇáyonīḥ puraṃdaró dā́sīrairayadví |
ájanayanmánave kṣā́mapáśca satrā́ śáṃsaṃ yájamānasya tūtot || 7||











tásmai tavasyàmánu dāyi satréndrāya devébʰirárṇasātau |
práti yádasya vájraṃ bāhvórdʰúrhatvī́ dásyūnpúra ā́yasīrní tārīt || 8||











nūnáṃ sā́ te práti váraṃ jaritré duhīyádindra dákṣiṇā magʰónī |
śíkṣā stotṛ́bʰyo mā́ti dʰagbʰágo no bṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 9||












Sūkta 2.21 

viśvajíte dʰanajíte svarjíte satrājíte nṛjíta urvarājíte |
aśvajíte gojíte abjíte bʰaréndrāya sómaṃ yajatā́ya haryatám || 1||











abʰibʰúve'bʰibʰaṅgā́ya vanvaté'ṣāḷhāya sáhamānāya vedʰáse |
tuvigráye váhnaye duṣṭárītave satrāsā́he náma índrāya vocata || 2||











satrāsāhó janabʰakṣó janaṃsaháścyávano yudʰmó ánu jóṣamukṣitáḥ |
vṛtaṃcayáḥ sáhurirvikṣvā̀ritá índrasya vocaṃ prá kṛtā́ni vīryā̀ || 3||











anānudó vṛṣabʰó dódʰato vadʰó gambʰīrá ṛṣvó ásamaṣṭakāvyaḥ |
radʰracodáḥ śnátʰano vīḷitáspṛtʰúríndraḥ suyajñá uṣásaḥ svàrjanat || 4||











yajñéna gātúmaptúro vividrire dʰíyo hinvānā́ uśíjo manīṣíṇaḥ |
abʰisvárā niṣádā gā́ avasyáva índre hinvānā́ dráviṇānyāśata || 5||











índra śréṣṭʰāni dráviṇāni dʰehi cíttiṃ dákṣasya subʰagatvámasmé |
póṣaṃ rayīṇā́máriṣṭiṃ tanū́nāṃ svādmā́naṃ vācáḥ sudinatvámáhnām || 6||












Sūkta 2.22 

tríkadrukeṣu mahiṣó yávāśiraṃ tuviśúṣmastṛpátsómamapibadvíṣṇunā sutáṃ yátʰā́vaśat |
sá īṃ mamāda máhi kárma kártave mahā́murúṃ saínaṃ saścaddevó deváṃ satyámíndraṃ satyá índuḥ || 1||











ádʰa tvíṣīmām̐ abʰyójasā kríviṃ yudʰā́bʰavadā́ ródasī apṛṇadasya majmánā prá vāvṛdʰe |
ádʰattānyáṃ jaṭʰáre prémaricyata saínaṃ saścaddevó deváṃ satyámíndraṃ satyá índuḥ || 2||











sākáṃ jātáḥ krátunā sākámójasā vavakṣitʰa sākáṃ vṛddʰó vīryaìḥ sāsahírmṛ́dʰo vícarṣaṇiḥ |
dā́tā rā́dʰa stuvaté kā́myaṃ vásu saínaṃ saścaddevó deváṃ satyámíndraṃ satyá índuḥ || 3||











táva tyánnáryaṃ nṛtó'pa indra pratʰamáṃ pūrvyáṃ diví pravā́cyaṃ kṛtám |
yáddevásya śávasā prā́riṇā ásuṃ riṇánnapáḥ |
bʰúvadvíśvamabʰyā́devamójasā vidā́dū́rjaṃ śatákraturvidā́díṣam || 4||












Sūkta 2.23 

gaṇā́nāṃ tvā gaṇápatiṃ havāmahe kavíṃ kavīnā́mupamáśravastamam |
jyeṣṭʰarā́jaṃ bráhmaṇāṃ brahmaṇaspata ā́ naḥ śṛṇvánnūtíbʰiḥ sīda sā́danam || 1||











devā́ścitte asurya prácetaso bṛ́haspate yajñíyaṃ bʰāgámānaśuḥ |
usrā́ iva sū́ryo jyótiṣā mahó víśveṣāmíjjanitā́ bráhmaṇāmasi || 2||











ā́ vibā́dʰyā parirā́pastámāṃsi ca jyótiṣmantaṃ rátʰamṛtásya tiṣṭʰasi |
bṛ́haspate bʰīmámamitradámbʰanaṃ rakṣoháṇaṃ gotrabʰídaṃ svarvídam || 3||











sunītíbʰirnayasi trā́yase jánaṃ yástúbʰyaṃ dā́śānná támáṃho aśnavat |
brahmadvíṣastápano manyumī́rasi bṛ́haspate máhi tátte mahitvanám || 4||











ná támáṃho ná duritáṃ kútaścaná nā́rātayastitirurná dvayāvínaḥ |
víśvā ídasmāddʰvaráso ví bādʰase yáṃ sugopā́ rákṣasi brahmaṇaspate || 5||











tváṃ no gopā́ḥ patʰikṛ́dvicakṣaṇástáva vratā́ya matíbʰirjarāmahe |
bṛ́haspate yó no abʰí hváro dadʰé svā́ táṃ marmartu ducʰúnā hárasvatī || 6||











utá vā yó no marcáyādánāgaso'rātīvā́ mártaḥ sānukó vṛ́kaḥ |
bṛ́haspate ápa táṃ vartayā patʰáḥ sugáṃ no asyaí devávītaye kṛdʰi || 7||











trātā́raṃ tvā tanū́nāṃ havāmahé'vaspartaradʰivaktā́ramasmayúm |
bṛ́haspate devanído ní barhaya mā́ durévā úttaraṃ sumnámúnnaśan || 8||











tváyā vayáṃ suvṛ́dʰā brahmaṇaspate spārhā́ vásu manuṣyā́ dadīmahi |
yā́ no dūré taḷíto yā́ árātayo'bʰí sánti jambʰáyā tā́ anapnásaḥ || 9||











tváyā vayámuttamáṃ dʰīmahe váyo bṛ́haspate pápriṇā sásninā yujā́ |
mā́ no duḥśáṃso abʰidipsúrīśata prá suśáṃsā matíbʰistāriṣīmahi || 10||











anānudó vṛṣabʰó jágmirāhaváṃ níṣṭaptā śátruṃ pṛ́tanāsu sāsahíḥ |
ási satyá ṛṇayā́ brahmaṇaspata ugrásya ciddamitā́ vīḷuharṣíṇaḥ || 11||











ádevena mánasā yó riṣaṇyáti śāsā́mugró mányamāno jígʰāṃsati |
bṛ́haspate mā́ práṇaktásya no vadʰó ní karma manyúṃ durévasya śárdʰataḥ || 12||











bʰáreṣu hávyo námasopasádyo gántā vā́jeṣu sánitā dʰánaṃdʰanam |
víśvā ídaryó abʰidipsvò mṛ́dʰo bṛ́haspátirví vavarhā rátʰām̐ iva || 13||











téjiṣṭʰayā tapanī́ rakṣásastapa yé tvā nidé dadʰiré dṛṣṭávīryam |
āvístátkṛṣva yádásatta uktʰyàṃ bṛhaspate ví parirā́po ardaya || 14||











bṛ́haspate áti yádaryó árhāddyumádvibʰā́ti krátumajjáneṣu |
yáddīdáyacʰávasa ṛtaprajāta tádasmā́su dráviṇaṃ dʰehi citrám || 15||











mā́ na stenébʰyo yé abʰí druháspadé nirāmíṇo ripávó'nneṣu jāgṛdʰúḥ |
ā́ devā́nāmóhate ví vráyo hṛdí bṛ́haspate ná paráḥ sā́mno viduḥ || 16||











víśvebʰyo hí tvā bʰúvanebʰyaspári tváṣṭā́janatsā́mnaḥsāmnaḥ kavíḥ |
sá ṛṇacídṛṇayā́ bráhmaṇaspátirdruhó hantā́ mahá ṛtásya dʰartári || 17||











táva śriyé vyajihīta párvato gávāṃ gotrámudásṛjo yádaṅgiraḥ |
índreṇa yujā́ támasā párīvṛtaṃ bṛ́haspate nírapā́maubjo arṇavám || 18||











bráhmaṇaspate tvámasyá yantā́ sūktásya bodʰi tánayaṃ ca jinva |
víśvaṃ tádbʰadráṃ yádávanti devā́ bṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 19||












Sūkta 2.24 

sémā́maviḍḍʰi prábʰṛtiṃ yá ī́śiṣe'yā́ vidʰema návayā mahā́ girā́ |
yátʰā no mīḍʰvā́nstávate sákʰā táva bṛ́haspate sī́ṣadʰaḥ sótá no matím || 1||











yó nántvānyánamannyójasotā́dardarmanyúnā śámbarāṇi ví |
prā́cyāvayadácyutā bráhmaṇaspátirā́ cā́viśadvásumantaṃ ví párvatam || 2||











táddevā́nāṃ devátamāya kártvamáśratʰnandṛḷhā́vradanta vīḷitā́ |
údgā́ ājadábʰinadbráhmaṇā valámágūhattámo vyàcakṣayatsvàḥ || 3||











áśmāsyamavatáṃ bráhmaṇaspátirmádʰudʰāramabʰí yámójasā́tṛṇat |
támevá víśve papire svardṛ́śo bahú sākáṃ sisicurútsamudríṇam || 4||











sánā tā́ kā́ cidbʰúvanā bʰávītvā mādbʰíḥ śarádbʰirdúro varanta vaḥ |
áyatantā carato anyádanyadídyā́ cakā́ra vayúnā bráhmaṇaspátiḥ || 5||











abʰinákṣanto abʰí yé támānaśúrnidʰíṃ paṇīnā́ṃ paramáṃ gúhā hitám |
té vidvā́ṃsaḥ praticákṣyā́nṛtā púnaryáta u ā́yantádúdīyurāvíśam || 6||











ṛtā́vānaḥ praticákṣyā́nṛtā púnarā́ta ā́ tastʰuḥ kaváyo maháspatʰáḥ |
té bāhúbʰyāṃ dʰamitámagnímáśmani nákiḥ ṣó astyáraṇo jahúrhí tám || 7||











ṛtájyena kṣipréṇa bráhmaṇaspátiryátra váṣṭi prá tádaśnoti dʰánvanā |
tásya sādʰvī́ríṣavo yā́bʰirásyati nṛcákṣaso dṛśáye kárṇayonayaḥ || 8||











sá saṃnayáḥ sá vinayáḥ puróhitaḥ sá súṣṭutaḥ sá yudʰí bráhmaṇaspátiḥ |
cākṣmó yádvā́jaṃ bʰárate matī́ dʰánā́dítsū́ryastapati tapyatúrvṛ́tʰā || 9||











vibʰú prabʰú pratʰamáṃ mehánāvato bṛ́haspáteḥ suvidátrāṇi rā́dʰyā |
imā́ sātā́ni venyásya vājíno yéna jánā ubʰáye bʰuñjaté víśaḥ || 10||











yó'vare vṛjáne viśvátʰā vibʰúrmahā́mu raṇváḥ śávasā vavákṣitʰa |
sá devó devā́npráti papratʰe pṛtʰú víśvédu tā́ paribʰū́rbráhmaṇaspátiḥ || 11||











víśvaṃ satyáṃ magʰavānā yuvórídā́paścaná prá minanti vratáṃ vām |
ácʰendrābrahmaṇaspatī havírnó'nnaṃ yújeva vājínā jigātam || 12||











utā́śiṣṭʰā ánu śṛṇvanti váhnayaḥ sabʰéyo vípro bʰarate matī́ dʰánā |
vīḷudvéṣā ánu váśa ṛṇámādadíḥ sá ha vājī́ samitʰé bráhmaṇaspátiḥ || 13||











bráhmaṇaspáterabʰavadyatʰāvaśáṃ satyó manyúrmáhi kármā kariṣyatáḥ |
yó gā́ udā́jatsá divé ví cābʰajanmahī́va rītíḥ śávasāsaratpṛ́tʰak || 14||











bráhmaṇaspate suyámasya viśváhā rāyáḥ syāma ratʰyò váyasvataḥ |
vīréṣu vīrā́m̐ úpa pṛṅdʰi nastváṃ yádī́śāno bráhmaṇā véṣi me hávam || 15||











bráhmaṇaspate tvámasyá yantā́ sūktásya bodʰi tánayaṃ ca jinva |
víśvaṃ tádbʰadráṃ yádávanti devā́ bṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 16||












Sūkta 2.25 

índʰāno agníṃ vanavadvanuṣyatáḥ kṛtábrahmā śūśuvadrātáhavya ít |
jāténa jātámáti sá prá sarsṛte yáṃyaṃ yújaṃ kṛṇuté bráhmaṇaspátiḥ || 1||











vīrébʰirvīrā́nvanavadvanuṣyató góbʰī rayíṃ papratʰadbódʰati tmánā |
tokáṃ ca tásya tánayaṃ ca vardʰate yáṃyaṃ yújaṃ kṛṇuté bráhmaṇaspátiḥ || 2||











síndʰurná kṣódaḥ śímīvām̐ ṛgʰāyató vṛ́ṣeva vádʰrīm̐rabʰí vaṣṭyójasā |
agnériva prásitirnā́ha vártave yáṃyaṃ yújaṃ kṛṇuté bráhmaṇaspátiḥ || 3||











tásmā arṣanti divyā́ asaścátaḥ sá sátvabʰiḥ pratʰamó góṣu gacʰati |
ánibʰṛṣṭataviṣirhantyójasā yáṃyaṃ yújaṃ kṛṇuté bráhmaṇaspátiḥ || 4||











tásmā ídvíśve dʰunayanta síndʰavó'cʰidrā śárma dadʰire purū́ṇi |
devā́nāṃ sumné subʰágaḥ sá edʰate yáṃyaṃ yújaṃ kṛṇuté bráhmaṇaspátiḥ || 5||












Sūkta 2.26 

ṛjúrícʰáṃso vanavadvanuṣyató devayánnídádevayantamabʰyàsat |
suprāvī́rídvanavatpṛtsú duṣṭáraṃ yájvédáyajyorví bʰajāti bʰójanam || 1||











yájasva vīra prá vihi manāyató bʰadráṃ mánaḥ kṛṇuṣva vṛtratū́rye |
havíṣkṛṇuṣva subʰágo yátʰā́sasi bráhmaṇaspáteráva ā́ vṛṇīmahe || 2||











sá íjjánena sá viśā́ sá jánmanā sá putraírvā́jaṃ bʰarate dʰánā nṛ́bʰiḥ |
devā́nāṃ yáḥ pitáramāvívāsati śraddʰā́manā havíṣā bráhmaṇaspátim || 3||











yó asmai havyaírgʰṛtávadbʰirávidʰatprá táṃ prācā́ nayati bráhmaṇaspátiḥ |
uruṣyátīmáṃhaso rákṣatī riṣò'ṃhóścidasmā urucákrirádbʰutaḥ || 4||












Sūkta 2.27 

imā́ gíra ādityébʰyo gʰṛtásnūḥ sanā́drā́jabʰyo juhvā̀ juhomi |
śṛṇótu mitró aryamā́ bʰágo nastuvijātó váruṇo dákṣo áṃśaḥ || 1||











imáṃ stómaṃ sákratavo me adyá mitró aryamā́ váruṇo juṣanta |
ādityā́saḥ śúcayo dʰā́rapūtā ávṛjinā anavadyā́ áriṣṭāḥ || 2||











tá ādityā́sa urávo gabʰīrā́ ádabdʰāso dípsanto bʰūryakṣā́ḥ |
antáḥ paśyanti vṛjinótá sādʰú sárvaṃ rā́jabʰyaḥ paramā́ cidánti || 3||











dʰāráyanta ādityā́so jágatstʰā́ devā́ víśvasya bʰúvanasya gopā́ḥ |
dīrgʰā́dʰiyo rákṣamāṇā asuryàmṛtā́vānaścáyamānā ṛṇā́ni || 4||











vidyā́mādityā ávaso vo asyá yádaryamanbʰayá ā́ cinmayobʰú |
yuṣmā́kaṃ mitrāvaruṇā práṇītau pári śvábʰreva duritā́ni vṛjyām || 5||











sugó hí vo aryamanmitra pántʰā anṛkṣaró varuṇa sādʰúrásti |
ténādityā ádʰi vocatā no yácʰatā no duṣparihántu śárma || 6||











pípartu no áditī rā́japutrā́ti dvéṣāṃsyaryamā́ sugébʰiḥ |
bṛhánmitrásya váruṇasya śármópa syāma puruvī́rā áriṣṭāḥ || 7||











tisró bʰū́mīrdʰārayantrī́m̐rutá dyū́ntrī́ṇi vratā́ vidátʰe antáreṣām |
ṛténādityā máhi vo mahitváṃ tádaryamanvaruṇa mitra cā́ru || 8||











trī́ rocanā́ divyā́ dʰārayanta hiraṇyáyāḥ śúcayo dʰā́rapūtāḥ |
ásvapnajo animiṣā́ ádabdʰā uruśáṃsā ṛjáve mártyāya || 9||











tváṃ víśveṣāṃ varuṇāsi rā́jā yé ca devā́ asura yé ca mártāḥ |
śatáṃ no rāsva śarádo vicákṣe'śyā́mā́yūṃṣi súdʰitāni pū́rvā || 10||











ná dakṣiṇā́ ví cikite ná savyā́ ná prācī́namādityā nótá paścā́ |
pākyā̀ cidvasavo dʰīryā̀ cidyuṣmā́nīto ábʰayaṃ jyótiraśyām || 11||











yó rā́jabʰya ṛtaníbʰyo dadā́śa yáṃ vardʰáyanti puṣṭáyaśca nítyāḥ |
sá revā́nyāti pratʰamó rátʰena vasudā́vā vidátʰeṣu praśastáḥ || 12||











śúcirapáḥ sūyávasā ádabdʰa úpa kṣeti vṛddʰávayāḥ suvī́raḥ |
nákiṣṭáṃ gʰnantyántito ná dūrā́dyá ādityā́nāṃ bʰávati práṇītau || 13||











ádite mítra váruṇotá mṛḷa yádvo vayáṃ cakṛmā́ káccidā́gaḥ |
urvàśyāmábʰayaṃ jyótirindra mā́ no dīrgʰā́ abʰí naśantámisrāḥ || 14||











ubʰé asmai pīpayataḥ samīcī́ divó vṛṣṭíṃ subʰágo nā́ma púṣyan |
ubʰā́ kṣáyāvājáyanyāti pṛtsū́bʰā́várdʰau bʰavataḥ sādʰū́ asmai || 15||











yā́ vo māyā́ abʰidrúhe yajatrāḥ pā́śā ādityā ripáve vícṛttāḥ |
aśvī́va tā́m̐ áti yeṣaṃ rátʰenā́riṣṭā urā́vā́ śármansyāma || 16||











mā́háṃ magʰóno varuṇa priyásya bʰūridā́vna ā́ vidaṃ śū́namāpéḥ |
mā́ rāyó rājansuyámādáva stʰāṃ bṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 17||












Sūkta 2.28 

idáṃ kavérādityásya svarā́jo víśvāni sā́ntyabʰyàstu mahnā́ |
áti yó mandró yajátʰāya deváḥ sukīrtíṃ bʰikṣe váruṇasya bʰū́reḥ || 1||











táva vraté subʰágāsaḥ syāma svādʰyò varuṇa tuṣṭuvā́ṃsaḥ |
upā́yana uṣásāṃ gómatīnāmagnáyo ná járamāṇā ánu dyū́n || 2||











táva syāma puruvī́rasya śármannuruśáṃsasya varuṇa praṇetaḥ |
yūyáṃ naḥ putrā aditeradabdʰā abʰí kṣamadʰvaṃ yújyāya devāḥ || 3||











prá sīmādityó asṛjadvidʰartā́m̐ ṛtáṃ síndʰavo váruṇasya yanti |
ná śrāmyanti ná ví mucantyeté váyo ná paptū ragʰuyā́ párijman || 4||











ví mácʰratʰāya raśanā́mivā́ga ṛdʰyā́ma te varuṇa kʰā́mṛtásya |
mā́ tántuścʰedi váyato dʰíyaṃ me mā́ mā́trā śāryapásaḥ purá ṛtóḥ || 5||











ápo sú myakṣa varuṇa bʰiyásaṃ mátsámrāḷṛ́tāvó'nu mā gṛbʰāya |
dā́meva vatsā́dví mumugdʰyáṃho nahí tvádāré nimíṣaścanéśe || 6||











mā́ no vadʰaírvaruṇa yé ta iṣṭā́vénaḥ kṛṇvántamasura bʰrīṇánti |
mā́ jyótiṣaḥ pravasatʰā́ni ganma ví ṣū́ mṛ́dʰaḥ śiśratʰo jīváse naḥ || 7||











námaḥ purā́ te varuṇotá nūnámutā́paráṃ tuvijāta bravāma |
tvé hí kaṃ párvate ná śritā́nyápracyutāni dūḷabʰa vratā́ni || 8||











pára ṛṇā́ sāvīrádʰa mátkṛtāni mā́háṃ rājannanyákṛtena bʰojam |
ávyuṣṭā ínnú bʰū́yasīruṣā́sa ā́ no jīvā́nvaruṇa tā́su śādʰi || 9||











yó me rājanyújyo vā sákʰā vā svápne bʰayáṃ bʰīráve máhyamā́ha |
stenó vā yó dípsati no vṛ́ko vā tváṃ tásmādvaruṇa pāhyasmā́n || 10||











mā́háṃ magʰóno varuṇa priyásya bʰūridā́vna ā́ vidaṃ śū́namāpéḥ |
mā́ rāyó rājansuyámādáva stʰāṃ bṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 11||












Sūkta 2.29 

dʰṛ́tavratā ā́dityā íṣirā āré mátkarta rahasū́rivā́gaḥ |
śṛṇvató vo váruṇa mítra dévā bʰadrásya vidvā́m̐ ávase huve vaḥ || 1||











yūyáṃ devāḥ prámatiryūyámójo yūyáṃ dvéṣāṃsi sanutáryuyota |
abʰikṣattā́ro abʰí ca kṣámadʰvamadyā́ ca no mṛḷáyatāparáṃ ca || 2||











kímū nú vaḥ kṛṇavāmā́pareṇa kíṃ sánena vasava ā́pyena |
yūyáṃ no mitrāvaruṇādite ca svastímindrāmaruto dadʰāta || 3||











hayé devā yūyámídāpáya stʰa té mṛḷata nā́dʰamānāya máhyam |
mā́ vo rátʰo madʰyamavā́ḷṛté bʰūnmā́ yuṣmā́vatsvāpíṣu śramiṣma || 4||











prá va éko mimaya bʰū́ryā́go yánmā pitéva kitaváṃ śaśāsá |
āré pā́śā āré agʰā́ni devā mā́ mā́dʰi putré vímiva grabʰīṣṭa || 5||











arvā́ñco adyā́ bʰavatā yajatrā ā́ vo hā́rdi bʰáyamāno vyayeyam |
trā́dʰvaṃ no devā nijúro vṛ́kasya trā́dʰvaṃ kartā́davapádo yajatrāḥ || 6||











mā́háṃ magʰóno varuṇa priyásya bʰūridā́vna ā́ vidaṃ śū́namāpéḥ |
mā́ rāyó rājansuyámādáva stʰāṃ bṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 7||












Sūkta 2.30 

ṛtáṃ devā́ya kṛṇvaté savitrá índrāyāhigʰné ná ramanta ā́paḥ |
áharaharyātyaktúrapā́ṃ kíyātyā́ pratʰamáḥ sárga āsām || 1||











yó vṛtrā́ya sínamátrā́bʰariṣyatprá táṃ jánitrī vidúṣa uvāca |
patʰó rádantīránu jóṣamasmai divédive dʰúnayo yantyártʰam || 2||











ūrdʰvó hyástʰādádʰyantárikṣé'dʰā vṛtrā́ya prá vadʰáṃ jabʰāra |
míhaṃ vásāna úpa hī́mádudrottigmā́yudʰo ajayacʰátrumíndraḥ || 3||











bṛ́haspate tápuṣā́śneva vidʰya vṛ́kadvaraso ásurasya vīrā́n |
yátʰā jagʰántʰa dʰṛṣatā́ purā́ cidevā́ jahi śátrumasmā́kamindra || 4||











áva kṣipa divó áśmānamuccā́ yéna śátruṃ mandasānó nijū́rvāḥ |
tokásya sātaú tánayasya bʰū́rerasmā́m̐ ardʰáṃ kṛṇutādindra gónām || 5||











prá hí krátuṃ vṛhátʰo yáṃ vanutʰó radʰrásya stʰo yájamānasya codaú |
índrāsomā yuvámasmā́m̐ aviṣṭamasmínbʰayástʰe kṛṇutamu lokám || 6||











ná mā tamanná śramannótá tandranná vocāma mā́ sunotéti sómam |
yó me pṛṇā́dyó dádadyó nibódʰādyó mā sunvántamúpa góbʰirā́yat || 7||











sárasvati tvámasmā́m̐ aviḍḍʰi marútvatī dʰṛṣatī́ jeṣi śátrūn |
tyáṃ cicʰárdʰantaṃ taviṣīyámāṇamíndro hanti vṛṣabʰáṃ śáṇḍikānām || 8||











yó naḥ sánutya utá vā jigʰatnúrabʰikʰyā́ya táṃ tigiténa vidʰya |
bṛ́haspata ā́yudʰairjeṣi śátrūndruhé rī́ṣantaṃ pári dʰehi rājan || 9||











asmā́kebʰiḥ sátvabʰiḥ śūra śū́rairvīryā̀ kṛdʰi yā́ni te kártvāni |
jyógabʰūvannánudʰūpitāso hatvī́ téṣāmā́ bʰarā no vásūni || 10||











táṃ vaḥ śárdʰaṃ mā́rutaṃ sumnayúrgirópa bruve námasā daívyaṃ jánam |
yátʰā rayíṃ sárvavīraṃ náśāmahā apatyasā́caṃ śrútyaṃ divédive || 11||












Sūkta 2.31 

asmā́kaṃ mitrāvaruṇāvataṃ rátʰamādityaí rudraírvásubʰiḥ sacābʰúvā |
prá yádváyo ná páptanvásmanaspári śravasyávo hṛ́ṣīvanto vanarṣádaḥ || 1||











ádʰa smā na údavatā sajoṣaso rátʰaṃ devāso abʰí vikṣú vājayúm |
yádāśávaḥ pádyābʰistítrato rájaḥ pṛtʰivyā́ḥ sā́nau jáṅgʰananta pāṇíbʰiḥ || 2||











utá syá na índro viśvácarṣaṇirdiváḥ śárdʰena mā́rutena sukrátuḥ |
ánu nú stʰātyavṛkā́bʰirūtíbʰī rátʰaṃ mahé sanáye vā́jasātaye || 3||











utá syá devó bʰúvanasya sakṣáṇistváṣṭā gnā́bʰiḥ sajóṣā jūjuvadrátʰam |
íḷā bʰágo bṛhaddivótá ródasī pūṣā́ púraṃdʰiraśvínāvádʰā pátī || 4||











utá tyé devī́ subʰáge mitʰūdṛ́śoṣā́sānáktā jágatāmapījúvā |
stuṣé yádvāṃ pṛtʰivi návyasā váca stʰātúśca váyastrívayā upastíre || 5||











utá vaḥ śáṃsamuśíjāmiva śmasyáhirbudʰnyò'já ékapādutá |
tritá ṛbʰukṣā́ḥ savitā́ cáno dadʰe'pā́ṃ nápādāśuhémā dʰiyā́ śámi || 6||











etā́ vo vaśmyúdyatā yajatrā átakṣannāyávo návyase sám |
śravasyávo vā́jaṃ cakānā́ḥ sáptirná rátʰyo áha dʰītímaśyāḥ || 7||












Sūkta 2.32 

asyá me dyāvāpṛtʰivī ṛtāyató bʰūtámavitrī́ vácasaḥ síṣāsataḥ |
yáyorā́yuḥ prataráṃ té idáṃ purá úpastute vasūyúrvāṃ mahó dadʰe || 1||











mā́ no gúhyā rípa āyóráhandabʰanmā́ na ābʰyó rīradʰo ducʰúnābʰyaḥ |
mā́ no ví yauḥ sakʰyā́ viddʰí tásya naḥ sumnāyatā́ mánasā táttvemahe || 2||











áheḷatā mánasā śruṣṭímā́ vaha dúhānāṃ dʰenúṃ pipyúṣīmasaścátam |
pádyābʰirāśúṃ vácasā ca vājínaṃ tvā́ṃ hinomi puruhūta viśváhā || 3||











rākā́maháṃ suhávāṃ suṣṭutī́ huve śṛṇótu naḥ subʰágā bódʰatu tmánā |
sī́vyatvápaḥ sūcyā́cʰidyamānayā dádātu vīráṃ śatádāyamuktʰyàm || 4||











yā́ste rāke sumatáyaḥ supéśaso yā́bʰirdádāsi dāśúṣe vásūni |
tā́bʰirno adyá sumánā upā́gahi sahasrapoṣáṃ subʰage rárāṇā || 5||











sínīvāli pṛ́tʰuṣṭuke yā́ devā́nāmási svásā |
juṣásva havyámā́hutaṃ prajā́ṃ devi didiḍḍʰi naḥ || 6||











yā́ subāhúḥ svaṅguríḥ suṣū́mā bahusū́varī |
tásyai viśpátnyai havíḥ sinīvālyaí juhotana || 7||











yā́ guṅgū́ryā́ sinīvālī́ yā́ rākā́ yā́ sárasvatī |
indrāṇī́mahva ūtáye varuṇānī́ṃ svastáye || 8||












Sūkta 2.33 

ā́ te pitarmarutāṃ sumnámetu mā́ naḥ sū́ryasya saṃdṛ́śo yuyotʰāḥ |
abʰí no vīró árvati kṣameta prá jāyemahi rudra prajā́bʰiḥ || 1||











tvā́dattebʰī rudra śáṃtamebʰiḥ śatáṃ hímā aśīya bʰeṣajébʰiḥ |
vyàsmáddvéṣo vitaráṃ vyáṃho vyámīvāścātayasvā víṣūcīḥ || 2||











śréṣṭʰo jātásya rudra śriyā́si tavástamastavásāṃ vajrabāho |
párṣi ṇaḥ pārámáṃhasaḥ svastí víśvā abʰī̀tī rápaso yuyodʰi || 3||











mā́ tvā rudra cukrudʰāmā námobʰirmā́ dúṣṭutī vṛṣabʰa mā́ sáhūtī |
únno vīrā́m̐ arpaya bʰeṣajébʰirbʰiṣáktamaṃ tvā bʰiṣájāṃ śṛṇomi || 4||











hávīmabʰirhávate yó havírbʰiráva stómebʰī rudráṃ diṣīya |
ṛdūdáraḥ suhávo mā́ no asyaí babʰrúḥ suśípro rīradʰanmanā́yai || 5||











únmā mamanda vṛṣabʰó marútvāntvákṣīyasā váyasā nā́dʰamānam |
gʰṛ́ṇīva cʰāyā́marapā́ aśīyā́ vivāseyaṃ rudrásya sumnám || 6||











kvà syá te rudra mṛḷayā́kurhásto yó ásti bʰeṣajó jálāṣaḥ |
apabʰartā́ rápaso daívyasyābʰī́ nú mā vṛṣabʰa cakṣamītʰāḥ || 7||











prá babʰráve vṛṣabʰā́ya śvitīcé mahó mahī́ṃ suṣṭutímīrayāmi |
namasyā́ kalmalīkínaṃ námobʰirgṛṇīmási tveṣáṃ rudrásya nā́ma || 8||











stʰirébʰiráṅgaiḥ pururū́pa ugró babʰrúḥ śukrébʰiḥ pipiśe híraṇyaiḥ |
ī́śānādasyá bʰúvanasya bʰū́rerná vā́ u yoṣadrudrā́dasuryàm || 9||











árhanbibʰarṣi sā́yakāni dʰánvā́rhanniṣkáṃ yajatáṃ viśvárūpam |
árhannidáṃ dayase víśvamábʰvaṃ ná vā́ ójīyo rudra tvádasti || 10||











stuhí śrutáṃ gartasádaṃ yúvānaṃ mṛgáṃ ná bʰīmámupahatnúmugrám |
mṛḷā́ jaritré rudra stávāno'nyáṃ te asmánní vapantu sénāḥ || 11||











kumāráścitpitáraṃ vándamānaṃ práti nānāma rudropayántam |
bʰū́rerdātā́raṃ sátpatiṃ gṛṇīṣe stutástváṃ bʰeṣajā́ rāsyasmé || 12||











yā́ vo bʰeṣajā́ marutaḥ śúcīni yā́ śáṃtamā vṛṣaṇo yā́ mayobʰú |
yā́ni mánurávṛṇītā pitā́ nastā́ śáṃ ca yóśca rudrásya vaśmi || 13||











pári ṇo hetī́ rudrásya vṛjyāḥ pári tveṣásya durmatírmahī́ gāt |
áva stʰirā́ magʰávadbʰyastanuṣva mī́ḍʰvastokā́ya tánayāya mṛḷa || 14||











evā́ babʰro vṛṣabʰa cekitāna yátʰā deva ná hṛṇīṣé ná háṃsi |
havanaśrúnno rudrehá bodʰi bṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 15||












Sūkta 2.34 

dʰārāvarā́ marúto dʰṛṣṇvòjaso mṛgā́ ná bʰīmā́stáviṣībʰirarcínaḥ |
agnáyo ná śuśucānā́ ṛjīṣíṇo bʰṛ́miṃ dʰámanto ápa gā́ avṛṇvata || 1||



1.  (dʰārānfs-varajms)jmpn marutNmpn (dʰṛṣṇujns-ojasnns)jmpn  
    mṛganmpa nac bʰīmajmpn taviṣījfpi arcinnmpn |
    agninmpn nac śuśucānajmpn ṛjīṣinjmpn  
    bʰṛmijmsa dʰamantjmpn apap gonfpa avṛṇvatava·Aa3p«√vṛ 



1.  Marut-s whose vigour is defying, enveloping streams,
    are intimidating like wild beasts, shining with powers to control.
    Like blazing fires have a residue,
    they, kindling a restless [youth], uncovered the cows¹.



dyā́vo ná stṛ́bʰiścitayanta kʰādíno vyàbʰríyā ná dyutayanta vṛṣṭáyaḥ |
rudró yádvo maruto rukmavakṣaso vṛ́ṣā́jani pṛ́śnyāḥ śukrá ū́dʰani || 2||



2.  dyunmpn nac stṛnmpi citayantevpCA·3p«√cit kʰādinjmpn  
    vip abʰriyajmpn nac dyutayantavaCA·3p«√dyut vṛṣṭinfpn |
    rudraNmsn yadc tvamr2mpd marutNmpv (rukmajms-vakṣasnns)jmpv  
    vṛṣannmsn ajanivp·U·3s«√jan pṛśniNfsg śukrajnsl ūdʰannnsl 



2.  They, in studded leather plates, attract attention like starry heavens;
    they flashed forth like coming from clouds arcs of rainbow
    when bull Rudra was born in the resplendent udder of Pṛśni
    for you, O having shining [plates] on [your] breasts Marut-s!



ukṣánte áśvām̐ átyām̐ ivājíṣu nadásya kárṇaisturayanta āśúbʰiḥ |
híraṇyaśiprā maruto dávidʰvataḥ pṛkṣáṃ yātʰa pṛ́ṣatībʰiḥ samanyavaḥ || 3||



3.  ukṣanteva·A·3p«√ukṣ aśvanmpa atyanmpa ivac ājinmpl  
    nadanmsg karṇanmpi turayantevaCA·3p«√tur āśujmpi |
    (hiraṇyajms-śiprānfs)jmpn marutNmpv davidʰvattpIAmpn«√dʰū  
    pṛkṣnfsa yātʰavp·A·2p«√yā pṛṣatījfpi samanyujmpv 



3.  They sprinkle horses like coursers [are] during races --- with reed's ``ears'';
    they make themselves press forward with the speeding [horses].
    Having golden lips, O Marut-s, agitating again and again,
    you, O impassioned ones, journey by means of dappled mares to satiation.



pṛkṣé tā́ víśvā bʰúvanā vavakṣire mitrā́ya vā sádamā́ jīrádānavaḥ |
pṛ́ṣadaśvāso anavabʰrárādʰasa ṛjipyā́so ná vayúneṣu dʰūrṣádaḥ || 4||



4.  pṛkṣnfsd tadr3npa viśvajnpa bʰuvanannpa vavakṣireva·I·3p«√vakṣ  
    mitranmsdc sadama āp (jīranms-dānunms)jmpn |
    (pṛṣatjms-aśvanms)jmpn (anavabʰrajns-rādʰasnns)jmpn  
    ṛjipyajmpn nac vayunannpl (dʰūrnfs-sadjms)jmpn 



4.  To satiate, they, [the dappled mares,] nourish all these facets of life;
    quick to bestow, [come] here at any time to be [our] patrons!
    Having dappled horses, [they who] give satisfaction that does not fade,
    they who are guiding chariots [are] as if made to go straight midst enticements.



índʰanvabʰirdʰenúbʰī rapśádūdʰabʰiradʰvasmábʰiḥ patʰíbʰirbʰrājadṛṣṭayaḥ |
ā́ haṃsā́so ná svásarāṇi gantana mádʰormádāya marutaḥ samanyavaḥ || 5||



5.  indʰanvanjmpi dʰenujmpi (rapśatjns-ūdʰannns)jmpi  
    adʰvasmanjmpi patʰinmpi (bʰrājatjfs-ṛṣṭinfs)jmpn |
    āp haṃsanmpn nac svasarannpa gantanavp·Ao2p«√gam  
    madʰunnsb madanmsd marutNmpv samanyujmpv 



5.  With inflaming, yielding milk, having full udder ones²,
    come, having gleaming spears, here by unveiled ways
    like bar-headed geese to [their] nests
    for the exhilaration of the honey, O impassioned Marut-s!



ā́ no bráhmāṇi marutaḥ samanyavo narā́ṃ ná śáṃsaḥ sávanāni gantana |
áśvāmiva pipyata dʰenúmū́dʰani kártā dʰíyaṃ jaritré vā́japeśasam || 6||



6.  āp vayamr2mpg brahmannpa marutNmpv samanyujmpv  
    nṛnmpg nac śaṃsanmsn savanannpa gantanavp·Ao2p«√gam |
    aśvānfsa ivac pipyatavp·Ao2p«√pī dʰenunfsa ūdʰannnsl  
    kartavp·Uo2p«√kṛ dʰīnfsa jaritṛnmsd (vājanms-peśasnns)jmsa 



6.  Come to our sacred formulations, pressings [of Soma],
    O impassioned Marut-s, like men's blessing!
    Cause the milch-cow to swell like a mare --- in the udder,
    effect for an invoker a visualization adorned with the rush of vigour.



táṃ no dāta maruto vājínaṃ rátʰa āpānáṃ bráhma citáyaddivédive |
íṣaṃ stotṛ́bʰyo vṛjáneṣu kāráve saníṃ medʰā́máriṣṭaṃ duṣṭáraṃ sáhaḥ || 7||



7.  tasr3msa vayamr1mpd dātavp·UE2p«√dā marutNmpv vājinnmsa ratʰanmsl  
    āpānajnsa brahmannnsa citayattp·Ansa«√cit (divanmsl-divanmsl)a |
    iṣnfsa stotṛnmpd vṛjanannpl kārunmsd  
    saninfsa medʰānfsa ariṣṭajnsa duṣṭarajnsa sahasnnsa 



7.  Him you shall give to us, O Marut-s, who possesses the rush of vigour, [who is] on the chariot,
    [and] the sacred formulation that achieves its purpose, that day-after-day is making [us] to attend;
    [give] a libation to singers of hymns in sacrificial enclosures, [and] to [this] singer [of eulogies], 
    [give] a reward --- the strength of resolve, [and] secure, difficult to overcome, overwhelming strength.



yádyuñjáte marúto rukmávakṣasó'śvānrátʰeṣu bʰága ā́ sudā́navaḥ |
dʰenúrná śíśve svásareṣu pinvate jánāya rātáhaviṣe mahī́míṣam || 8||



8.  yadc yuñjateva·A·3p«√yuj marutNmpn (rukmajms-vakṣasnns)jmpn  
    aśvanmpa ratʰanmpl bʰaganmsl āp sudānujmpn |
    dʰenunfsn nac śiśunmsd svasarannpl pinvateva·A·3s«√pinv  
    jananmsd (rātajns-havisnns)jmsd mahījfsa iṣnfsa 



8.  When lucky³ Marut-s, having shining [plates] on [their] breasts,
    yoke horses to chariots, they, generous,
    for a person who willingly presents offerings, [cause to swell] a potent libation
    like a milch-cow in stalls causes to swell [her udder] for a calf.



yó no maruto vṛkátāti mártyo ripúrdadʰé vasavo rákṣatā riṣáḥ |
vartáyata tápuṣā cakríyābʰí támáva rudrā aśáso hantanā vádʰaḥ || 9||



9.  yasr3msn vayamr1mpa marutNmpv vṛkatātnnsl martyanmsn  
    ripunmsn dadʰeva·I·3s«√dʰā vasujmpv rakṣatavp·Ao2p«√rakṣ riṣnfsb |
    vartayatavpCAo2p«√vṛt tapusjfsi cakrīnfsi abʰip tasr2msa  
    avap rudrajmpv aśasjmsg hantanavp·Ao2p«√han vadʰarnnsa 



9.  Which mortal deceiver has put us in the presence of that which tears, 
    O beneficent ones, cause the burning wheel⁴ to turn against him,
    guards [us] against [that] injury,
    fend off, O Rudra-s, the destructive weapon of him who does not recite!



citráṃ tádvo maruto yā́ma cekite pṛ́śnyā yádū́dʰarápyāpáyo duhúḥ |
yádvā nidé návamānasya rudriyāstritáṃ járāya juratā́madābʰyāḥ || 10||



10. citrajnsn tadr3nsn tvamr2mpg marutNmpv yāmannnsn cekitevaIA·3s«√ci  
     pṛśniNfsg yadc ūdʰarnnsa apip āpinmpn duhurvp·U·3p«√duh |
     yadcc nidnfsd navamānata·Amsg«√nu rudriyanmpv  
     tritanmsa jarajmsd jurattp·Ampg«√jur adābʰyajmpv 



10. In many ways that procession of yours, O Marut-s, keeps piling up:
    when friends milked the udder of Pṛṣṇi,
    or when [it happens] to censure him who praises himself, O agreeable to Rudra ones,
    [or when it happens] to wear out the third one⁵ of those who are getting old, O free from deceit ones!



tā́nvo mahó marúta evayā́vno víṣṇoreṣásya prabʰṛtʰé havāmahe |
híraṇyavarṇānkakuhā́nyatásruco brahmaṇyántaḥ śáṃsyaṃ rā́dʰa īmahe || 11||



11. tasr3mpa tvamr2mpa mahjmpa marutNmpa evayāvanjmpa  
     viṣṇuNmsg eṣajmsg prabʰṛtʰanmsl havāmaheva·A·1p«√hū |
     (hiraṇyajms-varṇanms)jmpa kakuhajmpa yatasrucnmpn  
     brahmaṇyantjmpn śaṃsyajnsa rādʰasnnsa īmaheva·A·1p«√i 



11. We call upon such you, mighty quickly moving Marut-s,
    while bringing forward hastening Viṣṇu ---
    we, raising sacrificial ladle, uttering sacred formula, approach
    [you,] golden-in-appearance, prominent, [as] to-be-repeated accomplishment of [our] wishes.
------



té dáśagvāḥ pratʰamā́ yajñámūhire té no hinvantūṣáso vyùṣṭiṣu |
uṣā́ ná rāmī́raruṇaíráporṇute mahó jyótiṣā śucatā́ góarṇasā || 12||



12. tasr3mpn daśagvajmpn pratʰamajmpn yajñanmsa ūhireva·I·3p«√vah  
     tasr3mpn vayamr1mpa hinvantuvp·Ao3p«√hi uṣasnfsg vyuṣṭinfpl |
     uṣasnfsn nac rāmīnfpa aruṇajmpi apap ūrṇuteva·A·3s«√vṛ  
     mahasa jyotisnnsi śucattp·Unsi«√śuc (gonfs-arṇasnns)nnsi 



12. They, the foremost daśagva-s⁶, conducted a sacrifice ---
    may they impel us at first lights of dawn,
    like the dawn --- quickly, with a glowing light, with a flood of cows⁷ ---
    [that] hides spots of darkness⁸ by means of giving a chance to move upwards ones⁹.
------



té kṣoṇī́bʰiraruṇébʰirnā́ñjíbʰī rudrā́ ṛtásya sádaneṣu vāvṛdʰuḥ |
nimégʰamānā átyena pā́jasā suścandráṃ várṇaṃ dadʰire supéśasam || 13||



13. tasr3mpn kṣoṇīnfpi aruṇajmpi nac añjinmpi  
     rudrajmpn ṛtannsg sadanannpl vavṛdʰurvp·I·3p«√vṛdʰ |
     nimegʰamānajmpn atyanmsi pājasnnsi  
     sucandrajmsa varṇanmsa dadʰireva·I·3p«√dʰā supeśasjmsa 



13. They, Rudra-s, have augmented themselves in seats of ṛta 
    with shouts, with as-if-rising-upwards body-paints.
    Ejaculating internally together with Soma¹⁰, through firmness,
    they assumed shimmering intricate appearance.



tā́m̐ iyānó máhi várūtʰamūtáya úpa gʰédenā́ námasā gṛṇīmasi |
tritó ná yā́npáñca hótṝnabʰíṣṭaya āvavártadávarāñcakríyā́vase || 14||



14. tasr3mpa iyānataIAmsn«√i mahijnsa varūtʰannsa ūtinfsd  
     upap gʰac idc enāa namasnnsi gṛṇīmasivp·A·1p«√gṝ |
     tritaNmsn nac yattp·Amsn«√yā pañcau hotṛnmpa abʰiṣṭinfsd  
     āvavartatvp·Ae3s«ā~√vṛt avarajmpa cakrīnfsi avasnnsd 



14. [He who is] asking these for an extensive shelter as a favor
    (we certainly approach [them] in such case with praises, with reverence)
    [shall be] like Trita approaching five envokers for assistance,
    so that by means of [that] wheel he would turn less important ones to furtherance [of important ones].



yáyā radʰráṃ pāráyatʰā́tyáṃho yáyā nidó muñcátʰa vanditā́ram |
arvā́cī sā́ maruto yā́ va ūtíró ṣú vāśréva sumatírjigātu || 15||



15. yār3fsi radʰrajmsa pārayatʰavpCA·2p«√pṛ atip aṃhasnnsar3fsi nidnfsb muñcatʰavp·A·2p«√muc vanditṛnmsa |
     arvācījfsnr3fsn marutNmpvr3fsn tvamr2mpd ūtinfsn  
     āp uc sup vāśrājfsn ivac sumatinfsn jigātuvp·Ao3s«√gā 



15. With what you rescue a willing one from anxiety,
    with what you free from imposed constraint the praiser,
    that is coming here, O Marut-s, which is a help to you!
    May [such] effective mental gesture come easily like a cow!


1 =contemplation-defining, thematic words
2 =contemplation-defining, thematic words
3 lit. ``in luck''
4 the maṇipūra cakra
5 the viśuddʰa cakra
6 daśagva is, probably, ``a commander of ten men''; an analogue in Roman army was called decanus
7 inspiring words
8 ``spots of darkness''= ``dark, depressing gaps in the night dreams''
9 prospects, expectations, plans, anticipations of the coming day
10 lit. ``courser''


Sūkta 2.35 

úpemasṛkṣi vājayúrvacasyā́ṃ cáno dadʰīta nādyó gíro me |
apā́ṃ nápādāśuhémā kuvítsá supéśasaskarati jóṣiṣaddʰí || 1||











imáṃ svasmai hṛdá ā́ sútaṣṭaṃ mántraṃ vocema kuvídasya védat |
apā́ṃ nápādasuryàsya mahnā́ víśvānyaryó bʰúvanā jajāna || 2||











sámanyā́ yántyúpa yantyanyā́ḥ samānámūrváṃ nadyàḥ pṛṇanti |
támū śúciṃ śúcayo dīdivā́ṃsamapā́ṃ nápātaṃ pári tastʰurā́paḥ || 3||











támásmerā yuvatáyo yúvānaṃ marmṛjyámānāḥ pári yantyā́paḥ |
sá śukrébʰiḥ śíkvabʰī revádasmé dīdā́yānidʰmó gʰṛtánirṇigapsú || 4||











asmaí tisró avyatʰyā́ya nā́rīrdevā́ya devī́rdidʰiṣantyánnam |
kṛ́tā ivópa hí prasarsré apsú sá pīyū́ṣaṃ dʰayati pūrvasū́nām || 5||











áśvasyā́tra jánimāsyá ca svàrdruhó riṣáḥ sampṛ́caḥ pāhi sūrī́n |
āmā́su pūrṣú paró apramṛṣyáṃ nā́rātayo ví naśannā́nṛtāni || 6||











svá ā́ dáme sudúgʰā yásya dʰenúḥ svadʰā́ṃ pīpāya subʰvánnamatti |
só apā́ṃ nápādūrjáyannapsvàntárvasudéyāya vidʰaté ví bʰāti || 7||











yó apsvā́ śúcinā daívyena ṛtā́vā́jasra urviyā́ vibʰā́ti |
vayā́ ídanyā́ bʰúvanānyasya prá jāyante vīrúdʰaśca prajā́bʰiḥ || 8||











apā́ṃ nápādā́ hyástʰādupástʰaṃ jihmā́nāmūrdʰvó vidyútaṃ vásānaḥ |
tásya jyéṣṭʰaṃ mahimā́naṃ váhantīrhíraṇyavarṇāḥ pári yanti yahvī́ḥ || 9||











híraṇyarūpaḥ sá híraṇyasaṃdṛgapā́ṃ nápātsédu híraṇyavarṇaḥ |
hiraṇyáyātpári yónerniṣádyā hiraṇyadā́ dadatyánnamasmai || 10||











tádasyā́nīkamutá cā́ru nā́māpīcyàṃ vardʰate nápturapā́m |
yámindʰáte yuvatáyaḥ sámittʰā́ híraṇyavarṇaṃ gʰṛtámánnamasya || 11||











asmaí bahūnā́mavamā́ya sákʰye yajñaírvidʰema námasā havírbʰiḥ |
sáṃ sā́nu mā́rjmi dídʰiṣāmi bílmairdádʰāmyánnaiḥ pári vanda ṛgbʰíḥ || 12||











sá īṃ vṛ́ṣājanayattā́su gárbʰaṃ sá īṃ śíśurdʰayati táṃ rihanti |
só apā́ṃ nápādánabʰimlātavarṇo'nyásyevehá tanvā̀ viveṣa || 13||











asmínpadé paramé tastʰivā́ṃsamadʰvasmábʰirviśváhā dīdivā́ṃsam |
ā́po náptre gʰṛtámánnaṃ váhantīḥ svayámátkaiḥ pári dīyanti yahvī́ḥ || 14||











áyāṃsamagne sukṣitíṃ jánāyā́yāṃsamu magʰávadbʰyaḥ suvṛktím |
víśvaṃ tádbʰadráṃ yádávanti devā́ bṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 15||












Sūkta 2.36 

túbʰyaṃ hinvānó vasiṣṭa gā́ apó'dʰukṣansīmávibʰirádribʰirnáraḥ |
píbendra svā́hā práhutaṃ váṣaṭkṛtaṃ hotrā́dā́ sómaṃ pratʰamó yá ī́śiṣe || 1||











yajñaíḥ sámmiślāḥ pṛ́ṣatībʰirṛṣṭíbʰiryā́mañcʰubʰrā́so añjíṣu priyā́ utá |
āsádyā barhírbʰaratasya sūnavaḥ potrā́dā́ sómaṃ pibatā divo naraḥ || 2||











améva naḥ suhavā ā́ hí gántana ní barhíṣi sadatanā ráṇiṣṭana |
átʰā mandasva jujuṣāṇó ándʰasastváṣṭardevébʰirjánibʰiḥ sumádgaṇaḥ || 3||











ā́ vakṣi devā́m̐ ihá vipra yákṣi cośánhotarní ṣadā yóniṣu triṣú |
práti vīhi prástʰitaṃ somyáṃ mádʰu píbā́gnīdʰrāttáva bʰāgásya tṛpṇuhi || 4||











eṣá syá te tanvò nṛmṇavárdʰanaḥ sáha ójaḥ pradívi bāhvórhitáḥ |
túbʰyaṃ sutó magʰavantúbʰyamā́bʰṛtastvámasya brā́hmaṇādā́ tṛpátpiba || 5||











juṣétʰāṃ yajñáṃ bódʰataṃ hávasya me sattó hótā nivídaḥ pūrvyā́ ánu |
ácʰā rā́jānā náma etyāvṛ́taṃ praśāstrā́dā́ pibataṃ somyáṃ mádʰu || 6||












Sūkta 2.37 

mándasva hotrā́dánu jóṣamándʰasó'dʰvaryavaḥ sá pūrṇā́ṃ vaṣṭyāsícam |
tásmā etáṃ bʰarata tadvaśó dadírhotrā́tsómaṃ draviṇodaḥ píba ṛtúbʰiḥ || 1||











yámu pū́rvamáhuve támidáṃ huve sédu hávyo dadíryó nā́ma pátyate |
adʰvaryúbʰiḥ prástʰitaṃ somyáṃ mádʰu potrā́tsómaṃ draviṇodaḥ píba ṛtúbʰiḥ || 2||











médyantu te váhnayo yébʰirī́yasé'riṣaṇyanvīḷayasvā vanaspate |
āyū́yā dʰṛṣṇo abʰigū́ryā tváṃ neṣṭrā́tsómaṃ draviṇodaḥ píba ṛtúbʰiḥ || 3||











ápāddʰotrā́dutá potrā́damattotá neṣṭrā́dajuṣata práyo hitám |
turī́yaṃ pā́tramámṛktamámartyaṃ draviṇodā́ḥ pibatu drāviṇodasáḥ || 4||











arvā́ñcamadyá yayyàṃ nṛvā́haṇaṃ rátʰaṃ yuñjātʰāmihá vāṃ vimócanam |
pṛṅktáṃ havī́ṃṣi mádʰunā́ hí kaṃ gatámátʰā sómaṃ pibataṃ vājinīvasū || 5||











jóṣyagne samídʰaṃ jóṣyā́hutiṃ jóṣi bráhma jányaṃ jóṣi suṣṭutím |
víśvebʰirvíśvām̐ ṛtúnā vaso mahá uśándevā́m̐ uśatáḥ pāyayā havíḥ || 6||












Sūkta 2.38 

údu ṣyá deváḥ savitā́ savā́ya śaśvattamáṃ tádapā váhnirastʰāt |
nūnáṃ devébʰyo ví hí dʰā́ti rátnamátʰā́bʰajadvītíhotraṃ svastaú || 1||











víśvasya hí śruṣṭáye devá ūrdʰváḥ prá bāhávā pṛtʰúpāṇiḥ sísarti |
ā́paścidasya vratá ā́ nímṛgrā ayáṃ cidvā́to ramate párijman || 2||











āśúbʰiścidyā́nví mucāti nūnámárīramadátamānaṃ cidétoḥ |
ahyárṣūṇāṃ cinnyàyām̐ aviṣyā́mánu vratáṃ savitúrmókyā́gāt || 3||











púnaḥ sámavyadvítataṃ váyantī madʰyā́ kártornyàdʰācʰákma dʰī́raḥ |
útsaṃhā́yāstʰādvyṛ̀tū́m̐radardʰararámatiḥ savitā́ devá ā́gāt || 4||











nā́naúkāṃsi dúryo víśvamā́yurví tiṣṭʰate prabʰaváḥ śóko agnéḥ |
jyéṣṭʰaṃ mātā́ sūnáve bʰāgámā́dʰādánvasya kétamiṣitáṃ savitrā́ || 5||











samā́vavarti víṣṭʰito jigīṣúrvíśveṣāṃ kā́maścáratāmamā́bʰūt |
śáśvām̐ ápo víkṛtaṃ hitvyā́gādánu vratáṃ savitúrdaívyasya || 6||











tváyā hitámápyamapsú bʰāgáṃ dʰánvā́nvā́ mṛgayáso ví tastʰuḥ |
vánāni víbʰyo nákirasya tā́ni vratā́ devásya savitúrminanti || 7||











yādrādʰyàṃ varuṇo yónimápyamániśitaṃ nimíṣi járbʰurāṇaḥ |
víśvo mārtāṇḍó vrajámā́ paśúrgātstʰaśó jánmāni savitā́ vyā́kaḥ || 8||











ná yásyéndro váruṇo ná mitró vratámaryamā́ ná minánti rudráḥ |
nā́rātayastámidáṃ svastí huvé deváṃ savitā́raṃ námobʰiḥ || 9||











bʰágaṃ dʰíyaṃ vājáyantaḥ púraṃdʰiṃ nárāśáṃso gnā́spátirno avyāḥ |
āyé vāmásya saṃgatʰé rayīṇā́ṃ priyā́ devásya savitúḥ syāma || 10||











asmábʰyaṃ táddivó adbʰyáḥ pṛtʰivyā́stváyā dattáṃ kā́myaṃ rā́dʰa ā́ gāt |
śáṃ yátstotṛ́bʰya āpáye bʰávātyuruśáṃsāya savitarjaritré || 11||












Sūkta 2.39 

grā́vāṇeva tádídártʰaṃ jaretʰe gṛ́dʰreva vṛkṣáṃ nidʰimántamácʰa |
brahmā́ṇeva vidátʰa uktʰaśā́sā dūtéva hávyā jányā purutrā́ || 1||











prātaryā́vāṇā ratʰyèva vīrā́jéva yamā́ váramā́ sacetʰe |
méne iva tanvā̀ śúmbʰamāne dámpatīva kratuvídā jáneṣu || 2||











śṛ́ṅgeva naḥ pratʰamā́ gantamarvā́kcʰapʰā́viva járbʰurāṇā tárobʰiḥ |
cakravākéva práti vástorusrārvā́ñcā yātaṃ ratʰyèva śakrā || 3||











nāvéva naḥ pārayataṃ yugéva nábʰyeva na upadʰī́va pradʰī́va |
śvā́neva no áriṣaṇyā tanū́nāṃ kʰṛ́galeva visrásaḥ pātamasmā́n || 4||











vā́tevājuryā́ nadyèva rītírakṣī́ iva cákṣuṣā́ yātamarvā́k |
hástāviva tanvè śámbʰaviṣṭʰā pā́deva no nayataṃ vásyo ácʰa || 5||











óṣṭʰāviva mádʰvāsné vádantā stánāviva pipyataṃ jīváse naḥ |
nā́seva nastanvò rakṣitā́rā kárṇāviva suśrútā bʰūtamasmé || 6||











hásteva śaktímabʰí saṃdadī́ naḥ kṣā́meva naḥ sámajataṃ rájāṃsi |
imā́ gíro aśvinā yuṣmayántīḥ kṣṇótreṇeva svádʰitiṃ sáṃ śiśītam || 7||











etā́ni vāmaśvinā várdʰanāni bráhma stómaṃ gṛtsamadā́so akran |
tā́ni narā jujuṣāṇópa yātaṃ bṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 8||












Sūkta 2.40 

sómāpūṣaṇā jánanā rayīṇā́ṃ jánanā divó jánanā pṛtʰivyā́ḥ |
jātaú víśvasya bʰúvanasya gopaú devā́ akṛṇvannamṛ́tasya nā́bʰim || 1||



1.  (somaNmd«√su-pūṣanNmd«√pūṣ)nmdv janananmdn«√jan rayinmpg«√rā  
    janananmdn«√jan dyunmsg janananmdn«√jan pṛtʰivīnfsg«√pṛtʰ |
    jātajmdn«√jan viśvajnsg«√viś bʰuvanannsg«√bʰū (gonfs-pājms«√pā2)nmdn  
    devanmpn«√div akṛṇvanvp·Aa3p«√kṛ amṛtannsg«a~√mṛ nābʰinfsa«√nabʰ 



1.  O Soma and Pūṣan, [you are] progenitors of treasures,
    progenitors of the Heaven, progenitors of the Earth;
    [these] two, belonging to every place of existence, are guardians.
    Deva-s created the center of the nectar.



imaú devaú jā́yamānau juṣantemaú támāṃsi gūhatāmájuṣṭā |
ābʰyā́míndraḥ pakvámāmā́svantáḥ somāpūṣábʰyāṃ janadusríyāsu || 2||



2.  ayamr3mda devanmda«√div jāyamānatp·Amsa«√jan juṣantava·Ae3p«√juṣ  
    ayamr3mda tamasnnpa«√tam gūhatāmvp·Ao2d«√guh ajuṣṭajnpa«√juṣ |
    ayamr3mdi indraNmsn«√ind pakvajnsa«√pac āmājfpl antara  
    (somaNmd«√su-pūṣanNmd«√pūṣ)nmdi janatvp·Ae3s«√jan usriyājfpl 



2.  They delighted in these two emerging deva-s,
    ``let these two hide unsatisfactory [mental] obscurations!''
    With these two, with Soma and Pūṣan, Indra shall beget 
    ripe [for poetry] [vital spirit¹] midst appearing at dawn crude [poetic expressions²].



sómāpūṣaṇā rájaso vimā́naṃ saptácakraṃ rátʰamáviśvaminvam |
viṣūvṛ́taṃ mánasā yujyámānaṃ táṃ jinvatʰo vṛṣaṇā páñcaraśmim || 3||



3.  (somaNmd«√su-pūṣanNms«√pūṣ)nmdv rajasnnsg«√raj vimānajmsa«vi~√man  
    (saptau-cakranns«√kṛ)jmsa ratʰanmsa«√ṛ (aviśvamnns«a~√viś-invajms«√inv)jmsa |
    (viṣūa-vṛtjms«√vṛt)jmsa manasnnsi«√man yujyamānatp·Amsa«√yuj  
    sasr3msa jinvatʰasvp·A·2d«√jinv vṛṣannmdv«√vṛṣ (pañcau-raśminms«√raś)nmsa 



3.  O Soma and Pūṣan, the chariot 
    that is regulating the region [of thoughts], [that] has seven wheels, [that is] going both ways,
    [that though] not-all-invigorating, [yet] being made fit for the mind --- 
    that one, O bulls, do urge on, the one having five reins!



divyànyáḥ sádanaṃ cakrá uccā́ pṛtʰivyā́manyó ádʰyantárikṣe |
tā́vasmábʰyaṃ puruvā́raṃ purukṣúṃ rāyáspóṣaṃ ví ṣyatāṃ nā́bʰimasmé || 4||



4.  dyunmsl anyajmsn sadanannsn«√sad cakreva·I·3s«√kṛ uccāa«ud~√añc  
    pṛtʰivīnfsl«√pṛtʰ anyajmsn adʰip (antara-īkṣajms«√īkṣ)nnsl |
    sasr3mdn vayamr1mpd (purua«√pṝ-vārajms«√vṛ2)jmsa (purua«√pṝ-kṣunfs)jmsa  
    rainmsg«√rā poṣanmsa«√puṣ vip syatāmvp·Ao3d«√sā nābʰinfsa«√nabʰ vayamr1mpd 



4.  One has made seat in the Heaven, on high;
    the other above the Earth, in the middle region;
    [May] the two [convey³] for us the abundance of wealth that is adored by many [and] liberally granting;
    May [these] two free the center [of nectar]!



víśvānyanyó bʰúvanā jajā́na víśvamanyó abʰicákṣāṇa eti |
sómāpūṣaṇāvávataṃ dʰíyaṃ me yuvā́bʰyāṃ víśvāḥ pṛ́tanā jayema || 5||



5.  viśvajnpa«√viś anyajmsn bʰuvanannpa«√bʰū jajānavp·I·3s«√jan  
    viśvanmsa«√viś anyajmsn abʰicakṣāṇata·Ams?«abʰi~√cakṣ etivp·A·3s«√i |
    (somaNmd«√su-pūṣanNms«√pūṣ)nmdv avatamvp·Ao2d«√av dʰīnfsa«√dʰī ahamr1msg  
    tvamr2mdi viśvājfpa«√viś pṛtanānfpa«√pṛc jayemavp·Ai1p«√ji 



5.  One has begot all places of existence,
    another keeps looking upon everything.
    O Soma and Pūṣan, may you two favour my dʰī
    [so that] with you two we could win every battle!



dʰíyaṃ pūṣā́ jinvatu viśvaminvó rayíṃ sómo rayipátirdadʰātu |
ávatu devyáditiranarvā́ bṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 6||



6.  dʰīnfsa«√dʰī pūṣanNmsn«√pūṣ jinvatuvp·Ao3s«√jinv (viśvamnns«√viś-invajms«√inv)jmsn  
    rayinmsa«√rā somaNmsn«√su (rayinms«√rā-patinms«√pā2)nmsn dadʰātuvp·Ao3s«√dʰā |
    avatuvp·Ao3s«√av devīnfsn«√div aditiNfsn«a~√dā anarvājfsn  
    bṛhata«√bṛh vademavp·Ai1p«√vad vidatʰannsl«√vid suvīrajmpn«su~√vīr 



6.  May Pūṣan, all-invigorating, animate [my] dʰī!
    May Soma, the guardian of treasures, to bestow the treasure!
    May devi Aditi, who is not dependent on others, favour [us]
    so we, manly, could speak aloft when teaching others.


1 payas
2 goṣu lit. ``cows''
3 vahatām


Sūkta 2.41 

vā́yo yé te sahasríṇo rátʰāsastébʰirā́ gahi |
niyútvānsómapītaye || 1||











niyútvānvāyavā́ gahyayáṃ śukró ayāmi te |
gántāsi sunvató gṛhám || 2||











śukrásyādyá gávāśira índravāyū niyútvataḥ |
ā́ yātaṃ píbataṃ narā || 3||











ayáṃ vāṃ mitrāvaruṇā sutáḥ sóma ṛtāvṛdʰā |
mámédihá śrutaṃ hávam || 4||











rā́jānāvánabʰidruhā dʰruvé sádasyuttamé |
sahásrastʰūṇa āsāte || 5||











tā́ samrā́jā gʰṛtā́sutī ādityā́ dā́nunaspátī |
sácete ánavahvaram || 6||











gómadū ṣú nāsatyā́śvāvadyātamaśvinā |
vartī́ rudrā nṛpā́yyam || 7||











ná yátpáro nā́ntara ādadʰárṣadvṛṣaṇvasū |
duḥśáṃso mártyo ripúḥ || 8||











tā́ na ā́ voḷhamaśvinā rayíṃ piśáṅgasaṃdṛśam |
dʰíṣṇyā varivovídam || 9||











índro aṅgá mahádbʰayámabʰī́ ṣádápa cucyavat |
sá hí stʰiró vícarṣaṇiḥ || 10||











índraśca mṛḷáyāti no ná naḥ paścā́dagʰáṃ naśat |
bʰadráṃ bʰavāti naḥ puráḥ || 11||











índra ā́śābʰyaspári sárvābʰyo ábʰayaṃ karat |
jétā śátrūnvícarṣaṇiḥ || 12||











víśve devāsa ā́ gata śṛṇutā́ ma imáṃ hávam |
édáṃ barhírní ṣīdata || 13||











tīvró vo mádʰumām̐ ayáṃ śunáhotreṣu matsaráḥ |
etáṃ pibata kā́myam || 14||











índrajyeṣṭʰā márudgaṇā dévāsaḥ pū́ṣarātayaḥ |
víśve máma śrutā hávam || 15||











ámbitame nádītame dévitame sárasvati |
apraśastā́ iva smasi práśastimamba naskṛdʰi || 16||











tvé víśvā sarasvati śritā́yūṃṣi devyā́m |
śunáhotreṣu matsva prajā́ṃ devi didiḍḍʰi naḥ || 17||











imā́ bráhma sarasvati juṣásva vājinīvati |
yā́ te mánma gṛtsamadā́ ṛtāvari priyā́ devéṣu júhvati || 18||











prétāṃ yajñásya śambʰúvā yuvā́mídā́ vṛṇīmahe |
agníṃ ca havyavā́hanam || 19||











dyā́vā naḥ pṛtʰivī́ imáṃ sidʰrámadyá divispṛ́śam |
yajñáṃ devéṣu yacʰatām || 20||











ā́ vāmupástʰamadruhā devā́ḥ sīdantu yajñíyāḥ |
ihā́dyá sómapītaye || 21||












Sūkta 2.42 

kánikradajjanúṣaṃ prabruvāṇá íyarti vā́camaritéva nā́vam |
sumaṅgálaśca śakune bʰávāsi mā́ tvā kā́ cidabʰibʰā́ víśvyā vidat || 1||











mā́ tvā śyená údvadʰīnmā́ suparṇó mā́ tvā vidadíṣumānvīró ástā |
pítryāmánu pradíśaṃ kánikradatsumaṅgálo bʰadravādī́ vadehá || 2||











áva kranda dakṣiṇató gṛhā́ṇāṃ sumaṅgálo bʰadravādī́ śakunte |
mā́ na stená īśata mā́gʰáśaṃso bṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 3||












Sūkta 2.43 

pradakṣiṇídabʰí gṛṇanti kārávo váyo vádanta ṛtutʰā́ śakúntayaḥ |
ubʰé vā́cau vadati sāmagā́ iva gāyatráṃ ca traíṣṭubʰaṃ cā́nu rājati || 1||











udgātéva śakune sā́ma gāyasi brahmaputrá iva sávaneṣu śaṃsasi |
vṛ́ṣeva vājī́ śíśumatīrapī́tyā sarváto naḥ śakune bʰadrámā́ vada viśváto naḥ śakune púṇyamā́ vada || 2||











āvádam̐stváṃ śakune bʰadrámā́ vada tūṣṇī́mā́sīnaḥ sumatíṃ cikiddʰi naḥ |
yádutpátanvádasi karkaríryatʰā bṛhádvadema vidátʰe suvī́rāḥ || 3||